HomeRig VedaMandala 6Sukta 23Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.23

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ब्रह्माणि हि चकृषे वर्धनानि तावत्त इन्द्र मतिभिर्विविष्मः । सुते सोमे सुतपाः शंतमानि राण्ड्या क्रियास्म वक्षणानि यज्ञैः ॥

ब्रह्मा॑णि॒ हि च॑कृ॒षे वर्ध॑नानि॒ ताव॑त्त इन्द्र म॒तिभि॑र्विविष्मः । सु॒ते सोमे॑ सुतपा॒: शंत॑मानि॒ राण्ड्या॑ क्रियास्म॒ वक्ष॑णानि य॒ज्ञैः ॥

bráhmāṇi hí cakṛṣé várdhanāni tā́vat te indra matí-bhir viviṣmaḥ | suté sóme suta-pāḥ śáṃ-tamāni rā́ṇḍyā kriyāsma vákṣaṇāni yajñáiḥ ||

For thou hast indeed made the mantras to be strengthenings; so far, O Indra, we would choose thee by our thoughts. O drinker of the pressed Soma, make for us by the sacrifices the most peace-giving prosperities, the rich enjoyments that bear us forward.

ब्रह्मा॑णि । हि । च॒कृ॒षे । वर्ध॑नानि । ताव॑त् । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । म॒तिऽभिः॑ । वि॒वि॒ष्मः॒ । सु॒ते । सोमे॑ । सु॒त॒ऽपाः॒ । शम्ऽत॑मानि । रान्द्र्या॑ । क्रि॒या॒स्म॒ । वक्ष॑णानि । य॒ज्ञैः ॥ब्रह्माणि । हि । चकृषे । वर्धनानि । तावत् । ते । इन्द्र । मतिभिः । विविष्मः । सुते । सोमे । सुतपाः । शम्तमानि । रान्द्र्या । क्रियास्म । वक्षणानि । यज्ञैः ॥brahmāṇi | hi | cakṛṣe | vardhanāni | tāvat | te | indra | mati-bhiḥ | viviṣmaḥ | sute | some | suta-pāḥ | śam-tamāni | rāndryā | kriyāsma | vakṣaṇāni | yajñaiḥ

ब्रह्माणिsacred formulations, hymns
ब्रह्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
चकृषेyou have made
चकृषे:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
वर्धनानिstrengthenings, means of increase
वर्धनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्धन (प्रातिपदिक; √वृध्-णिच्/वर्ध् से)
तावत्so far, to that extent
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
तेfor you / to you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मतिभिःwith thoughts, with hymnic inspirations
मतिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
विविष्मःwe have sought/approached (you)
विविष्मः:
TypeVerb
Root√विष्/√विश् (धातु; ‘सेव्/प्रवेश्/आश्रय’—वेदे ‘विविष्’ = ‘उपसेव्/प्राप्’)
सुतेwhen the Soma is pressed / in the pressed (Soma)
सुते:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Rootसुत (कृदन्त; √सु ‘अभिषव’ → सुत ‘pressed’)
सोमेin Soma
सोमे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सुतपाःO well-ardent/strongly-heated one
सुतपाः:
TypeAdjective (epithet)
Rootसुतपा (प्रातिपदिक; सु-तपस् ‘good-heat/strong-austerity’)
शंतमानिmost beneficent (things), best blessings
शंतमानि:
Karma
TypeAdjective (substantivized)
Rootशंतम (प्रातिपदिक; शम् + तम)
राण्ड्याwith want/poverty (i.e., in a state of lack)
राण्ड्या:
Karaṇa
TypeNoun
Rootराण्ड्या (प्रातिपदिक; ‘राण्ड्य’ = अभाव/दैन्य/असमृद्धि ‘want, lack’)
क्रियास्मmay we do / let us perform
क्रियास्म:
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
वक्षणानिaids, means of conveyance/bringing (supports)
वक्षणानि:
Karma
TypeNoun
Rootवक्षण (प्रातिपदिक; √वह्/√वक्ष् ‘वह/वह्नि’—वेदे ‘वक्षण’ = ‘वाहन/वहन-शक्ति, aids’)
यज्ञैःby sacrifices, with rites
यज्ञैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)