HomeRig VedaMandala 6Sukta 23Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 6.23

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

गन्तेयान्ति सवना हरिभ्यां बभ्रिर्वज्रं पपिः सोमं ददिर्गाः । कर्ता वीरं नर्यं सर्ववीरं श्रोता हवं गृणतः स्तोमवाहाः ॥

गन्तेया॑न्ति॒ सव॑ना॒ हरि॑भ्यां ब॒भ्रिर्वज्रं॑ प॒पिः सोमं॑ द॒दिर्गाः । कर्ता॑ वी॒रं नर्यं॒ सर्व॑वीरं॒ श्रोता॒ हवं॑ गृण॒तः स्तोम॑वाहाः ॥

gantā́ iyanti sávanā háribhyāṃ babhrír vájraṃ papíḥ sómaṃ dadír gā́ḥ | kártā vīráṃ náryaṃ sárva-vīraṃ śróta hámvaṃ gṛṇatáḥ stóma-vāhāḥ ||

He comes; he goes to the pressings with his tawny powers: bearing the thunder-force, drinking the Soma, giving the rays of light. He makes the hero, the manly one, the all-hero; he hears the call of the singing one—he who carries the hymns.

गन्ता॑ । इय॑न्ति । सव॑ना । हरि॑ऽभ्याम् । ब॒भ्रिः । वज्र॑म् । प॒पिः । सोम॑म् । द॒दिः । गाः । कर्ता॑ । वी॒रम् । नर्य॑म् । सर्व॑ऽवीरम् । श्रोता॑ । हव॑म् । गृ॒ण॒तः । स्तोम॑ऽवाहाः ॥गन्ता । इयन्ति । सवना । हरिभ्याम् । बभ्रिः । वज्रम् । पपिः । सोमम् । ददिः । गाः । कर्ता । वीरम् । नर्यम् । सर्ववीरम् । श्रोता । हवम् । गृणतः । स्तोमवाहाः ॥gantā | iyanti | savanā | hari-bhyām | babhriḥ | vajram | papiḥ | somam | dadiḥ | gāḥ | kartā | vīram | naryam | sarva-vīram | śrotā | havam | gṛṇataḥ | stoma-vāhāḥ

गन्तेया॑न्तिthey go / they proceed
गन्तेया॑न्ति:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + अन्ति; पूर्वपद: गन्तेय- (गन्तृ/गन्तव्य-सम्बद्ध प्रातिपदिक, ‘going/going forth’)
सव॑नानिthe pressings (Soma-pressings), libations
सव॑नानि:
कर्म (गमनस्य लक्ष्य/विषय)
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक)
हरि॑भ्याम्with the two bay steeds
हरि॑भ्याम्:
करण (सह/युगल-करण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
ब॒भ्रिःthe bearer (Indra)
ब॒भ्रिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootबभ्रि (प्रातिपदिक; ‘bearer/holder’, RV-विशेष प्रयोग)
वज्रं॑the thunderbolt
वज्रं॑:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
प॒पिःthe drinker
प॒पिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootपा (धातु) → पपि- (कृदन्त/नाम; ‘drinker’)
सोमं॑Soma
सोमं॑:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
द॒दिःthe giver
द॒दिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootदा (धातु) → ददि- (कृदन्त/नाम; ‘giver’)
गाःcows
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
कर्ता॑the maker, creator
कर्ता॑:
कर्ता
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तृ (कृदन्त)
वी॒रम्a hero
वी॒रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
नर्यं॒manly, heroic
नर्यं॒:
कर्म (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘manly, fit for men/for heroes’)
सर्व॑वीरम्all-heroic, possessing all heroes
सर्व॑वीरम्:
कर्म (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व-वीर (समास; प्रातिपदिक)
श्रोता॒the hearer
श्रोता॒:
कर्ता
TypeNoun
Rootश्रु (धातु) → श्रोतृ (कृदन्त)
हवम्the invocation, call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक)
गृण॒तःof the praising singer
गृण॒तः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootगृ (धातु) → गृणत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
स्तोम॑वाहाःhymn-bearers (bringing the praise-hymn)
स्तोम॑वाहाः:
कर्ता (बहुवचन-कर्तृ; श्रोता इत्यस्य सहचर/विशेषण-समूहः)
TypeNoun/Adjective
Rootस्तोम-वाह (समास; प्रातिपदिक; ‘hymn-bearing’)