HomeRig VedaMandala 6Sukta 23Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.23

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं प्रणेनीरुग्रो जरितारमूती । कर्ता वीराय सुष्वय उ लोकं दाता वसु स्तुवते कीरये चित् ॥

पाता॑ सु॒तमिन्द्रो॑ अस्तु॒ सोमं॑ प्रणे॒नीरु॒ग्रो ज॑रि॒तार॑मू॒ती । कर्ता॑ वी॒राय॒ सुष्व॑य उ लो॒कं दाता॒ वसु॑ स्तुव॒ते की॒रये॑ चित् ॥

pā́tā sutám índro astu sómaṃ praṇenī́r ugró jaritā́ram ūtī́ | kártā vīrā́ya súṣvaya u lokáṃ dā́tā vásu stuváte kīráye cit ||

Let Indra drink the pressed Soma—fierce leader, bringing the singer forward by his protection. He creates for the hero who presses well a wide space of being; he gives riches of substance even to the poet who praises.

पाता॑ । सु॒तम् । इन्द्रः॑ । अ॒स्तु॒ । सोम॑म् । प्र॒ऽने॒नीः । उ॒ग्रः । ज॒रि॒तार॑म् । ऊ॒ती । कर्ता॑ । वी॒राय॑ । सुस्व॑ये । ऊ॒म्ँम् इति॑ । लो॒कम् । दाता॑ । वसु॑ । स्तु॒व॒ते । की॒रये॑ । चि॒त् ॥पाता । सुतम् । इन्द्रः । अस्तु । सोमम् । प्रनेनीः । उग्रः । जरितारम् । ऊती । कर्ता । वीराय । सुस्वये । ऊम्ँम् इति । लोकम् । दाता । वसु । स्तुवते । कीरये । चित् ॥pātā | sutam | indraḥ | astu | somam | pra-nenīḥ | ugraḥ | jaritāram | ūtī | kartā | vīrāya | susvaye | ūm ṃm iti[?] | lokam | dātā | vasu | stuvate | kīraye | cit

पाताlet (him) drink
पाता:
TypeVerb
Rootपा (धातु) / पातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक) → पाता
सुतम्pressed (soma), the pressed
सुतम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootसु (धातु) → सुत (PPP) / प्रातिपदिक: सुत
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सोमम्Soma
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
प्रणेनीःthe leader/guide (as guiding power)
प्रणेनीः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्र-नी (धातु) → प्रणेनी (कृदन्त/नामधातु-प्रातिपदिक)
उग्रःfierce, mighty
उग्रः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
जरितारम्the singer/praiser
जरितारम्:
Karma
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √जृ/जर् ‘स्तु’ → ‘praiser’)
ऊतीwith help, with aid
ऊती:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
कर्ताmaker, doer
कर्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तृ (प्रातिपदिक) → कर्ता
वीरायfor the hero
वीराय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
सुष्वयेfor good dwelling/abode
सुष्वये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसु-ष्वय (प्रातिपदिक; ‘goodly dwelling/abode’, RV usage)
indeed, also
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
लोकम्world, realm
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
दाताgiver
दाता:
Kartā
TypeNoun
Rootदा (धातु) → दातृ (प्रातिपदिक) → दाता
वसुwealth, good
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
स्तुवतेto the praiser
स्तुवते:
Sampradāna
TypeNoun (participle used substantively)
Rootस्तु (धातु) → स्तुवत् (वर्तमान-कृदन्त) → स्तुवते
कीरयेfor (his) song/praise
कीरये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootकीरि/कीर (प्रातिपदिक; ‘praise, song’)
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)