HomeRig VedaMandala 6Sukta 2Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 6.2

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; verify)

क्रत्वा हि द्रोणे अज्यसेऽग्ने वाजी न कृत्व्यः । परिज्मेव स्वधा गयोऽत्यो न ह्वार्यः शिशुः ॥

क्रत्वा॒ हि द्रोणे॑ अ॒ज्यसेऽग्ने॑ वा॒जी न कृत्व्य॑: । परि॑ज्मेव स्व॒धा गयोऽत्यो॒ न ह्वा॒र्यः शिशु॑: ॥

kratvā́ hi dróṇe ajyase’gne vājī́ na kṛtvyàḥ | paríjmāiva svadhā́ gáyo’tyó na hvā́ryaḥ śíśuḥ ||

For by thy conscious power thou art anointed in the bowl, O Agni, like a winner rich in force. Self-sustained, moving all around like a circling steed, thou art the life-energy; like a swift horse, like a flame-child hard to assail.

क्रत्वा॑ । हि । द्रोणे॑ । अ॒ज्यसे॑ । अग्ने॑ । वा॒जी । न । कृत्व्यः॑ । परि॑ज्माऽइव । स्व॒धा । गयः॑ । अत्यः॑ । न । ह्वा॒र्यः । शिशुः॑ ॥क्रत्वा । हि । द्रोणे । अज्यसे । अग्ने । वाजी । न । कृत्व्यः । परिज्माइव । स्वधा । गयः । अत्यः । न । ह्वार्यः । शिशुः ॥kratvā | hi | droṇe | ajyase | agne | vājī | na | kṛtvyaḥ | parijmāiva | svadhā | gayaḥ | atyaḥ | na | hvāryaḥ | śiśuḥ

क्रत्वाby/with resolve (ritual power, intention)
क्रत्वा:
करण
TypeNoun
Rootक्रतु-
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
द्रोणेin the trough/vat (wooden vessel)
द्रोणे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootद्रोण-
अज्यसेyou are anointed/smeared (with ghee)
अज्यसे:
TypeVerb
Rootअञ्ज् (अज्) / अञ्ज् → अज्य-
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि-
वाजीthe prize-winner, vigorous one
वाजी:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्-
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
कृत्व्यःactive/energetic, fit for action
कृत्व्यः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्व्य-
परिज्माa wheel/felly (rim), revolving (thing)
परिज्मा:
कर्तृ (उपमान)
TypeNoun
Rootपरिज्मन्-
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
स्वधाown power/natural impulse; (also) ritual ‘svadhā’
स्वधा:
करण/भाव
TypeNoun
Rootस्वधा-
गयःhouse/abode; life, vital seat (contextual)
गयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगय-
अत्यःa steed, horse
अत्यः:
कर्तृ (उपमान)
TypeNoun
Rootअत्य-
like
:
TypeIndeclinable
Root
ह्वार्यःcrooked/wayward; hard to restrain (epithet)
ह्वार्यः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootह्वार्य-
शिशुःchild, young one
शिशुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशिशु-