HomeRig VedaMandala 6Sukta 2Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 6.2

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (likely)

ऋधद्यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते । ऊती ष बृहतो दिवो द्विषो अंहो न तरति ॥

ऋध॒द्यस्ते॑ सु॒दान॑वे धि॒या मर्त॑: श॒शम॑ते । ऊ॒ती ष बृ॑ह॒तो दि॒वो द्वि॒षो अंहो॒ न त॑रति ॥

ṛ́dhad yás te sudā́nave dhiyā́ mártaḥ śáśamate | ūtī́ ṣá bṛható divó dvíṣo áṃho ná tarati ||

He who grows in his being by thought and service to you, O generous giver—he, a mortal, comes to mastery. By the vast help of the high heaven he does not cross into the distress that the hostile would bring.

ऋध॑त् । यः । ते॒ । सु॒ऽदान॑वे । धि॒या । मर्तः॑ । श॒शम॑ते । ऊ॒ती । सः । बृ॒ह॒तः । दि॒वः । द्वि॒षः । अंहः॑ । न । त॒र॒ति॒ ॥ऋधत् । यः । ते । सुदानवे । धिया । मर्तः । शशमते । ऊती । सः । बृहतः । दिवः । द्विषः । अंहः । न । तरति ॥ṛdhat | yaḥ | te | su-dānave | dhiyā | martaḥ | śaśamate | ūtī | saḥ | bṛhataḥ | divaḥ | dviṣaḥ | aṃhaḥ | na | tarati

ऋधद्यःprospering; thriving
ऋधद्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋध् (वर्धने) / ऋध (प्रातिपदिक-आधारः) + यस्-प्रत्यय
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुदानवेto the good-giver (Agni)
सुदानवे:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक) / दानु (gift) + सु-
धियाwith thought; by devotion/insight
धिया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
मर्तःa mortal
मर्तः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
शशमतेhas come to rest; becomes calm/satisfied
शशमते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशम् (शमने/शान्तौ) → शशम् (परिपूर्ण-आवृत्तिः) / शशम्-धातु-आधारित-रूप
ऊतीhelp; aid
ऊती:
Karaṇa (सहायक-भावे) / साधन
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
he (that one)
:
Kartā
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एन्क्लिटिक)
बृहतःof the great
बृहतः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)
द्विषःof the hater; of the enemy
द्विषः:
Apādāna (यतः-भावे) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक: द्विष् ‘enemy/one who hates’)
अंहःdistress; sin; narrowness
अंहः:
Karma
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
not
:
(अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
तरतिcrosses over; overcomes
तरति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (तरणे)