HomeRig VedaMandala 6Sukta 18Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.18

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra (with Angiras mythic association)
Chandas: Triṣṭubh

तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥

तन्न॑: प्र॒त्नं स॒ख्यम॑स्तु यु॒ष्मे इ॒त्था वद॑द्भिर्व॒लमङ्गि॑रोभिः । हन्न॑च्युतच्युद्दस्मे॒षय॑न्तमृ॒णोः पुरो॒ वि दुरो॑ अस्य॒ विश्वा॑: ॥

tán naḥ pratnám sákhyaṃ astu yuṣmé itthā́ vádat-bhir válam áṅgirobhiḥ | hánn acyuta-cyud dasmé iṣáyantam ṛṇóḥ púro ví dúro asya víśvāḥ ||

May that ancient comradeship be ours with you—so spoke the Angirases when they struck Vala. Smite, O Wonder-worker, the shaker of what seems unshakable; and open out all his doors, the fronts of his strongholds.

तत् । नः॒ । प्र॒त्नम् । स॒ख्यम् । अ॒स्तु॒ । यु॒ष्मे इति॑ । इ॒त्था । वद॑त्ऽभिः । व॒लम् । अङ्गि॑रःऽभिः । हन् । अ॒च्यु॒त॒ऽच्यु॒त् । द॒स्म॒ । इ॒षय॑न्तम् । ऋ॒णोः । पुरः॑ । वि । दुरः॑ । अ॒स्य॒ । विश्वाः॑ ॥तत् । नः । प्रत्नम् । सख्यम् । अस्तु । युष्मे इति । इत्था । वदत्भिः । वलम् । अङ्गिरःभिः । हन् । अच्युतच्युत् । दस्म । इषयन्तम् । ऋणोः । पुरः । वि । दुरः । अस्य । विश्वाः ॥tat | naḥ | pratnam | sakhyam | astu | yuṣme iti | itthā | vadat-bhiḥ | valam | aṅgiraḥ-bhiḥ | han | acyuta-cyut | dasma | iṣayantam | ṛṇoḥ | puraḥ | vi | duraḥ | asya | viśvāḥ

तत्that (this desired thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रत्नम्ancient, primeval
प्रत्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
सख्यम्friendship, alliance
सख्यम्:
Kartā
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
युष्मेto you (all)
युष्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्थाthus, in this way
इत्था:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
वदद्भिःby (those) speaking
वदद्भिः:
Karaṇa
TypeParticiple
Rootवद् (धातु) → वदत् (वर्तमान कृदन्त)
वलम्Vala (the enclosure/cave; demon/obstacle)
वलम्:
Karma
TypeNoun
Rootवल (प्रातिपदिक)
अङ्गिरोभिःby the Aṅgirases
अङ्गिरोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
हन्smite! slay!
हन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
अच्युतच्युत्the shaker of the unshaken (firm ones)
अच्युतच्युत्:
Karma
TypeAdjective (compound)
Rootअच्युत (कृदन्त/विशेषण) + च्युत् (कृदन्त/विशेषण)
दस्मO wondrous one (Indra)
दस्म:
(सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootदस्म (प्रातिपदिक)
ईषयन्तम्impelling, setting in motion
ईषयन्तम्:
Karma
TypeParticiple
Rootईष्/ईषय् (धातु) → ईषयन्त् (वर्तमान कृदन्त)
ऋणोःyou opened / you broke open
ऋणोः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootऋ (धातु; ‘गच्छति/प्राप्नोति’ वैदिक प्रयोगः) अथवा √ऋणु (to open/loosen) (पदपाठ-परम्परायां: ऋणोः इति)
पुरःfortresses, strongholds
पुरः:
Karma
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
दुरःdoors, gates
दुरः:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्/द्वार (प्रातिपदिक; वैदिक ‘दुरः’)
अस्यof him / of it
अस्य:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)