HomeRig VedaMandala 6Sukta 18Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.18

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वं ह नु त्यददमायो दस्यूँरेकः कृष्टीरवनोरार्याय । अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत्त इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः ॥

त्वं ह॒ नु त्यद॑दमायो॒ दस्यूँ॒रेक॑: कृ॒ष्टीर॑वनो॒रार्या॑य । अस्ति॑ स्वि॒न्नु वी॒र्यं१॒॑ तत्त॑ इन्द्र॒ न स्वि॑दस्ति॒ तदृ॑तु॒था वि वो॑चः ॥

tvaṃ ha nu tyád adamāyo dásyūn ékaḥ kṛṣṭī́r avano rāŕyāya | ásti svin nu vīryàṃ tát ta indra ná svid asti tád ṛtu-thā́ ví vocaḥ ||

Thou indeed didst subdue the lawless Dasyus; alone thou didst guard the peoples for the Arya—tell out in the right season: is that hero-power truly thine, O Indra, or is it not there at all?

त्वम् । ह॒ । नु । त्यत् । अ॒द॒म॒यः॒ । दस्यू॑न् । एकः॑ । कृ॒ष्टीः । अ॒व॒नोः॒ । आर्या॑य । अस्ति॑ । स्वि॒त् । नु । वी॒र्य॑म् । तत् । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । न । स्वि॑त् । अ॒स्ति॒ । तत् । ऋ॒तु॒ऽथा । वि । वो॒चः॒ ॥त्वम् । ह । नु । त्यत् । अदमयः । दस्यून् । एकः । कृष्टीः । अवनोः । आर्याय । अस्ति । स्वित् । नु । वीर्यम् । तत् । ते । इन्द्र । न । स्वित् । अस्ति । तत् । ऋतुथा । वि । वोचः ॥tvam | ha | nu | tyat | adamayaḥ | dasyūn | ekaḥ | kṛṣṭīḥ | avanoḥ | āryāya | asti | svit | nu | vīryam | tat | te | indra | na | svit | asti | tat | ṛtu-thā | vi | vocaḥ

त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
नुnow/indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
त्यत्that (deed/thing)
त्यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अदमायःunsubduable, untamed
अदमायः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / संबन्धः
TypeAdjective
Rootअदम (प्रातिपदिक) + आयस् (प्रत्यय/तद्धित-भावः) → अदमाय (विशेषण)
दस्यून्Dasyus (hostile tribes/demons)
दस्यून्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
एकःalone, single-handed
एकः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / संबन्धः
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
कृष्टीःpeoples, communities
कृष्टीः:
कर्म
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
अवनोःof (the) protector; of one who helps
अवनोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple/Agent-noun
Rootअव (धातु) → अवन (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘protecting/help’)
आर्यायfor the Arya (noble)
आर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
स्वित्indeed? / perhaps?
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
नुnow/indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
वीर्यम्heroic power, might
वीर्यम्:
कर्तृ/विषय (अस्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्तृ/विषय (अस्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof thee / thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
स्वित्indeed? / perhaps?
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तत्that
तत्:
कर्तृ/विषय (अस्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋतुथाin due season; according to right order
ऋतुथा:
TypeIndeclinable
Rootऋतु (प्रातिपदिक) + था (अव्ययीभाव/तद्धित-अव्यय)
विforth, distinctly
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वोचःthou didst speak / declare
वोचः:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)