HomeRig VedaMandala 6Sukta 18Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 6.18

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra (with Agni simile)
Chandas: Triṣṭubh

अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा । गम्भीरय ऋष्वया यो रुरोजाध्वानयद्दुरिता दम्भयच्च ॥

अ॒ग्निर्न शुष्कं॒ वन॑मिन्द्र हे॒ती रक्षो॒ नि ध॑क्ष्य॒शनि॒र्न भी॒मा । ग॒म्भी॒रय॑ ऋ॒ष्वया॒ यो रु॒रोजाध्वा॑नयद्दुरि॒ता द॒म्भय॑च्च ॥

agnír na śúṣkaṃ vánam indra hetī́ rakṣó ní dhakṣy aśánir na bhīmā́ | gambhī́rayā ṛṣváyā yó rurója ádhvānayad duritā́ dambháyac ca ||

Like Fire burning a dry forest, O Indra, with thy weapon consume the devouring darkness; like a dreadful thunderbolt. With deep and lofty power thou shatterest; thou makest a path and thou crushest the difficult passages.

अ॒ग्निः । न । शुष्क॑म् । वन॑म् । इ॒न्द्र॒ । हे॒ती । रक्षः॑ । नि । ध॒क्षि॒ । अ॒शनिः॑ । न । भी॒मा । ग॒म्भी॒रया॑ । ऋ॒ष्वया॑ । यः । रु॒रोज॑ । अध्व॑नयत् । दुः॒ऽइ॒ता । द॒म्भय॑त् । च॒ ॥अग्निः । न । शुष्कम् । वनम् । इन्द्र । हेती । रक्षः । नि । धक्षि । अशनिः । न । भीमा । गम्भीरया । ऋष्वया । यः । रुरोज । अध्वनयत् । दुःइता । दम्भयत् । च ॥agniḥ | na | śuṣkam | vanam | indra | hetī | rakṣaḥ | ni | dhakṣi | aśaniḥ | na | bhīmā | gambhīrayā | ṛṣvayā | yaḥ | ruroja | sdhvanayat | duḥ-itā | dambhayat | ca

अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
शुष्कम्dry
शुष्कम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुष्क- (प्रातिपदिक)
वनम्wood; forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
हेतीmissile; weapon; stroke
हेती:
Kartā
TypeNoun
Rootहेति- (प्रातिपदिक)
रक्षःdemon; Rākṣasa-power
रक्षः:
Karma
TypeNoun
Rootरक्षस्- (प्रातिपदिक)
निdown; completely
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
धक्षिburn (thou)
धक्षि:
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
अशनिःthunderbolt
अशनिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअशनि- (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
भीमाterrible
भीमा:
Kartā
TypeAdjective
Rootभीम- (प्रातिपदिक)
गम्भीरयःthe deep ones; deep (waters/streams)
गम्भीरयः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootगम्भीर- (प्रातिपदिक)
ऋष्वयाwith lofty/strong (force)
ऋष्वया:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootऋष्व- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुरोजhas broken; shattered
रुरोज:
TypeVerb
Rootरुज् (धातु)
अध्वानयत्made a path; led forth a way
अध्वानयत्:
TypeVerb
Rootअध्वन्- (प्रातिपदिक) + √नी (धातु)
दुरितानिevils; troubles; sins
दुरितानि:
Karma
TypeNoun
Rootदुरित- (प्रातिपदिक)
दम्भयत्crushed; subdued; confounded
दम्भयत्:
TypeVerb
Rootदम्भ् (धातु)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)