HomeRig VedaMandala 6Sukta 15Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 6.15

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

त्वां दूतमग्ने अमृतं युगेयुगे हव्यवाहं दधिरे पायुमीड्यम् । देवासश्च मर्तासश्च जागृविं विभुं विश्पतिं नमसा नि षेदिरे ॥

त्वां दू॒तम॑ग्ने अ॒मृतं॑ यु॒गेयु॑गे हव्य॒वाहं॑ दधिरे पा॒युमीड्य॑म् । दे॒वास॑श्च॒ मर्ता॑सश्च॒ जागृ॑विं वि॒भुं वि॒श्पतिं॒ नम॑सा॒ नि षे॑दिरे ॥

tvā́ṃ dūtám agne amṛ́taṃ yugéyuge havyavā́haṃ dadhire pāyúm ī́ḍyam | devā́saś ca mártāsaś ca jā́gṛviṃ vibhúṃ víśpatiṃ námasā ní ṣedire ||

You, O Agni, the immortal Messenger age after age, the bearer of the offering, the guardian worthy of adoration—both gods and mortals have set you down with reverence, wakeful, all-pervading, lord of the people.

त्वाम् । दू॒तम् । अ॒ग्ने॒ । अ॒मृत॑म् । यु॒गेऽयु॑गे । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । द॒धि॒रे॒ । पा॒युम् । ईड्य॑म् । दे॒वासः॑ । च॒ । मर्ता॑सः । च॒ । जागृ॑विम् । वि॒ऽभुम् । वि॒श्पति॑म् । नम॑सा । नि । से॒दि॒रे॒ ॥त्वाम् । दूतम् । अग्ने । अमृतम् । युगेयुगे । हव्यवाहम् । दधिरे । पायुम् । ईड्यम् । देवासः । च । मर्तासः । च । जागृविम् । विभुम् । विश्पतिम् । नमसा । नि । सेदिरे ॥tvām | dūtam | agne | amṛtam | yuge--yuge | havya-vāham | dadhire | pāyum | īḍyam | devāsaḥ | ca | martāsaḥ | ca | jāgṛvim | vi-bhum | viśpatim | namasā | ni | sedire

त्वाम्you (as the object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतम्messenger
दूतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अमृतम्immortal (one); deathless
अमृतम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
युगे-युगेin each age; age after age
युगे-युगे:
अधिकारण
TypeNoun (reduplicated distributive)
Rootयुग (प्रातिपदिक)
हव्यवाहम्the oblation-carrier
हव्यवाहम्:
कर्म
TypeNoun/Epithet
Rootहव्य-वाह (प्रातिपदिक; समास: हव्य + वाह)
दधिरेthey have placed/established
दधिरे:
TypeVerb
Rootधा (धातु) → दधि- (परिपूर्ण/परस्मैपद-आत्मनेपद रूप)
पायुम्protector; guardian
पायुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपायु (प्रातिपदिक)
ईड्यम्worthy of praise
ईड्यम्:
कर्म
TypeAdjective (gerundive/commendable)
Rootईड्य (प्रातिपदिक; कृत्: √ईड्/ईळ् ‘स्तुतौ’ + य)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
मर्तासःmortals
मर्तासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
जागृविम्the wakeful; ever-vigilant
जागृविम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootजागृवि (प्रातिपदिक; कृत्: √जागृ ‘जागरणे’ → जागृविन्/जागृवि ‘जागरूक’)
विभुम्all-pervading; mighty
विभुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक)
विश्पतिम्lord of the clan/settlement
विश्पतिम्:
कर्म
TypeNoun/Epithet
Rootविश्-पति (प्रातिपदिक; समास: विश् ‘जन/कुल’ + पति)
नमसाwith reverence; by homage
नमसा:
करण
TypeNoun (instrumental of manner)
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
निdown; in (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
षेदिरेthey have sat down; have taken their seat
षेदिरे:
TypeVerb
Rootसद् (धातु) + नि → निषद्