HomeRig VedaMandala 6Sukta 15Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.15

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

अग्निमग्निं वः समिधा दुवस्यत प्रियम्प्रियं वो अतिथिं गृणीषणि । उप वो गीर्भिरमृतं विवासत देवो देवेषु वनते हि वार्यं देवो देवेषु वनते हि नो दुवः ॥

अ॒ग्निम॑ग्निं वः स॒मिधा॑ दुवस्यत प्रि॒यम्प्रि॑यं वो॒ अति॑थिं गृणी॒षणि॑ । उप॑ वो गी॒र्भिर॒मृतं॑ विवासत दे॒वो दे॒वेषु॒ वन॑ते॒ हि वार्यं॑ दे॒वो दे॒वेषु॒ वन॑ते॒ हि नो॒ दुव॑: ॥

agním agníṃ vaḥ samídhā duvasyata priyáṃpriyaṃ vo átithiṃ gṛṇīṣaṇi | úpa vo gīrbhír amṛ́taṃ vivāsata devó devéṣu vánate hí vā́ryaṃ devó devéṣu vánate hí no dúvaḥ ||

Serve Agni again and again with the fuel of your kindling; praise the beloved Guest, ever dear. With your words draw near and make room for the Immortal: the god wins among the gods the desirable boons; the god wins among the gods our act of service and its fulfillment.

अ॒ग्निम्ऽअ॑ग्निम् । वः॒ । स॒म्ऽइधा॑ । दु॒व॒स्य॒त॒ । प्रि॒यम्ऽप्रि॑यम् । वः॒ । अति॑थिम् । गृ॒णी॒षणि॑ । उप॑ । वः॒ । गीः॒ऽभिः । अ॒मृत॑म् । वि॒वा॒स॒त॒ । दे॒वः । दे॒वेषु॑ । वन॑ते । हि । वार्य॑म् । दे॒वः । दे॒वेषु॑ । वन॑ते । हि । नः॒ । दुवः॑ ॥अग्निम्अग्निम् । वः । सम्इधा । दुवस्यत । प्रियम्प्रियम् । वः । अतिथिम् । गृणीषणि । उप । वः । गीःभिः । अमृतम् । विवासत । देवः । देवेषु । वनते । हि । वार्यम् । देवः । देवेषु । वनते । हि । नः । दुवः ॥agnim-agnim | vaḥ | sam-idhā | duvasyata | priyam-priyam | vaḥ | atithim | gṛṇīṣaṇi | upa | vaḥ | gīḥ-bhiḥ | amṛtam | vivāsata | devaḥ | deveṣu | vanate | hi | vāryam | devaḥ | deveṣu | vanate | hi | naḥ | duvaḥ

अग्निम्Agni (as object of praise/service)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (again; distributive: ‘Agni each time’)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि-
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
समिधाwith kindling (fuel)
समिधा:
करण
TypeNoun
Rootसमिध्- (प्रातिपदिक; ‘kindling, fuel-stick’)
दुवस्यतhonor / serve (you all)!
दुवस्यत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदुवस्/दुवस्य् (धातु; ‘to honor, serve, worship’)
प्रियम्dear, beloved
प्रियम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
प्रियम्dear (again; ‘each dear one’)
प्रियम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय-
वःyour
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्-
अतिथिम्guest
अतिथिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअतिथि- (प्रातिपदिक)
गृणीषणिI would praise / I praise
गृणीषणि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगृ/गॄ (धातु; ‘to sing, praise’) + सन् (desiderative) → गृणीष्
उपnear, towards
उप:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
वःyou (all)
वः:
कर्म/सम्प्रदान (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootयुष्मद्-
गीर्भिःwith hymns
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर्/गिर्- (प्रातिपदिक; ‘song, hymn, voice’)
अमृतम्the immortal one / immortality (here: immortal Agni)
अमृतम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत- (प्रातिपदिक)
विवासतcause to dwell/attend; welcome, serve
विवासत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + वस् (धातु; ‘to dwell, to stay’; caus./intensive sense in Vedic: ‘to make shine/bring to dwell, to attend’)
देवःthe god (Agni)
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव-
वनतेwins / obtains
वनते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवन् (धातु; ‘to win, gain, obtain’)
हिindeed, for
हि:
(सम्बन्ध/हेतु-निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वार्यम्the desirable (boon/wealth)
वार्यम्:
कर्म
TypeAdjective (substantival)
Rootवार्य- (प्रातिपदिक; ‘choice, excellent, desirable’)
देवःthe god (Agni)
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव-
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव-
वनतेwins / obtains
वनते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवन् (धातु)
हिindeed
हि:
(हेतु-निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
नःour
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
दुवःservice / worship
दुवः:
कर्म
TypeNoun
Rootदुवस्- (प्रातिपदिक; ‘worship, service, honor’)