HomeRig VedaMandala 6Sukta 15Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.15

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Jagatī (probable; requires confirmation)

मित्रं न यं सुधितं भृगवो दधुर्वनस्पतावीड्यमूर्ध्वशोचिषम् । स त्वं सुप्रीतो वीतहव्ये अद्भुत प्रशस्तिभिर्महयसे दिवेदिवे ॥

मि॒त्रं न यं सुधि॑तं॒ भृग॑वो द॒धुर्वन॒स्पता॒वीड्य॑मू॒र्ध्वशो॑चिषम् । स त्वं सुप्री॑तो वी॒तह॑व्ये अद्भुत॒ प्रश॑स्तिभिर्महयसे दि॒वेदि॑वे ॥

mítraṁ ná yáṁ su-dhítaṁ bhṛ́gavo dadhúr vanaspátāv ī́ḍyam ūrdhvā́-śociṣam | sá tvaṁ su-prī́to vīta-hávye adbhúta práśasti-bhir mahayase divé-divé ||

Like a friend whom the Bhṛgus have firmly set, worthy of adoration on the lord of the forest, with flames rising upward—so thou, wondrous Agni, well-pleased in the offering, art magnified day by day by our praises.

मि॒त्रम् । न । यम् । सु॒ऽधि॑तम् । भृग॑वः । द॒धुः । वन॒स्पतौ॑ । ईड्य॑म् । ऊ॒र्ध्वऽशो॑चिषम् । सः । त्वम् । सुऽप्री॑तः । वी॒तऽह॑व्ये । अ॒द्भु॒त॒ । प्रश॑स्तिऽभिः । म॒ह॒य॒से॒ । दि॒वेऽदि॑वे ॥मित्रम् । न । यम् । सुधितम् । भृगवः । दधुः । वनस्पतौ । ईड्यम् । ऊर्ध्वशोचिषम् । सः । त्वम् । सुप्रीतः । वीतहव्ये । अद्भुत । प्रशस्तिभिः । महयसे । दिवेदिवे ॥mitram | na | yam | su-dhitam | bhṛgavaḥ | dadhuḥ | vanaspatau | īḍyam | ūrdhva-śociṣam | saḥ | tvam | su-prītaḥ | vīta-havye | adbhuta | praśasti-bhiḥ | mahayase | dive--dive

मित्रम्Mitra; a friend (as object of ‘placed/established’)
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुधितम्well-disposed / well-intentioned
सुधितम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-धि (कृदन्त-प्रातिपदिक; धि ‘to think/understand’)
भृगवःthe Bhṛgus (a priestly clan)
भृगवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
दधुःthey have placed/established
दधुः:
TypeVerb
Rootधा (धातु)
वनस्पतौin/at the lord of the wood (tree; ritual wood/fire)
वनस्पतौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवनस्पति (प्रातिपदिक)
ईड्यम्praiseworthy
ईड्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootईड्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘to praise’)
ऊर्ध्वशोचिषम्having upward flames / upward-radiant
ऊर्ध्वशोचिषम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व-शोचिस् (समास-प्रातिपदिक; शोचिस् ‘flame, radiance’)
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ (अनुवाद-सम्बन्ध) / विषय-निर्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुप्रीतःwell-pleased, very gracious
सुप्रीतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-प्रीत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √प्री ‘to please’)
वीतहव्येat the (rite) with well-borne/accepted oblations
वीतहव्ये:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective
Rootवीत-हव्य (समास-प्रातिपदिक; √वी ‘to pursue/enjoy’ + हव्य ‘oblation’)
अद्भुतO wondrous one
अद्भुत:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative use)
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
प्रशस्तिभिःwith praises, by laudations
प्रशस्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootप्र-शस्ति (प्रातिपदिक; √शंस् ‘to praise’)
महयसेyou magnify/exalt (yourself/are magnified)
महयसे:
TypeVerb
Rootमह्/महय् (धातु; caus./denom. ‘to magnify, exalt’)
दिवेfor the day
दिवे:
सम्प्रदान/उद्देश्य
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
दिवेday by day
दिवे:
सम्प्रदान/उद्देश्य
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)