HomeRig VedaMandala 5Sukta 87Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 5.87

Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)

अपारो वो महिमा वृद्धशवसस्त्वेषं शवोऽवत्वेवयामरुत् । स्थातारो हि प्रसितौ संदृशि स्थन ते न उरुष्यता निदः शुशुक्वांसो नाग्नयः ॥

अ॒पा॒रो वो॑ महि॒मा वृ॑द्धशवसस्त्वे॒षं शवो॑ऽवत्वेव॒याम॑रुत् । स्थाता॑रो॒ हि प्रसि॑तौ सं॒दृशि॒ स्थन॒ ते न॑ उरुष्यता नि॒दः शु॑शु॒क्वांसो॒ नाग्नय॑: ॥

apā́ro vo mahimā́ vṛddha-śavasaḥ tveṣáṃ śávo’vatu evayā́marut | sthā́tāro hí pra-sitáu sam-dṛ́śi sthána te na uruṣyatā nidáḥ śuśukvā́ṃso nā́gnáyaḥ ||

Measureless is your greatness, O you of increased might; may your fierce force protect, O Maruts. For you stand firm in the forward-urge, visible in the common seeing; protect us from the revilers, you who blaze like fires.

अ॒पा॒रः । वः॒ । म॒हि॒मा । वृ॒द्ध॒ऽश॒व॒सः॒ । त्वे॒षम् । शवः॑ । अ॒व॒तु॒ । ए॒व॒याम॑रुत् । स्थाता॑रः । हि । प्रऽसि॑तौ । स॒म्ऽदृशि॑ । स्थन॑ । ते । नः॒ । उ॒रु॒ष्य॒त॒ । नि॒दः । शु॒शु॒क्वांसः॑ । न । अ॒ग्नयः॑ ॥अपारः । वः । महिमा । वृद्धशवसः । त्वेषम् । शवः । अवतु । एवयामरुत् । स्थातारः । हि । प्रसितौ । सम्दृशि । स्थन । ते । नः । उरुष्यत । निदः । शुशुक्वांसः । न । अग्नयः ॥apāraḥ | vaḥ | mahimā | vṛddha-śavasaḥ | tveṣam | śavaḥ | avatu | evayāmarut | sthātāraḥ | hi | pra-sitau | sam-dṛśi | sthana | te | naḥ | uruṣyata | nidaḥ | śuśukvāṃsaḥ | na | agnayaḥ

अपारःlimitless, boundless
अपारः:
Kartā (विधेय-विशेषण; ‘महिमा’ का विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-पार (प्रातिपदिक; पार- ‘पार/सीमा’)
वःof you, your
वः:
Sambandha (सम्बन्ध/अधिकार: ‘your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
महिमाgreatness, majesty
महिमा:
Kartā (वाक्य-विषय)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
वृद्धशवसःO you of increased might
वृद्धशवसः:
Sambodhana (सम्बोधन: मरुतः)
TypeNoun (epithet)
Rootवृद्ध-शवस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष प्रातिपदिक)
त्वेषम्fierce, impetuous
त्वेषम्:
Karma (अवतु का कर्म)
TypeAdjective
Rootत्वेष (प्रातिपदिक)
शवःstrength, might
शवः:
Karma (अवतु का कर्म; ‘त्वेषम्’ से विशेषित)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
अवत्may it help/protect
अवत्:
Kriyā (विधेय क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (धातु; ‘रक्षणे/पालने’)
इवlike, as
इव:
(Upamā marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
यामmay we go/attain
याम:
Kriyā (प्रार्थना: ‘हम जाएँ’)
TypeVerb
Rootया (धातु; ‘गत्यर्थे’)
मरुत्O Marut (host of Maruts)
मरुत्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
स्थातारःstanders, supporters
स्थातारः:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootस्था-तृ (कृदन्त; धातु √स्था ‘तिष्ठति’)
हिindeed, for
हि:
(Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि
प्रसितौin the directing impulse/command
प्रसितौ:
Adhikaraṇa (स्थितेः देश/अवस्था)
TypeNoun
Rootप्र-सेतु/प्रसिति (प्रातिपदिक; ‘प्रेषण/नियमन’)
संदृशिin sight, in presence
संदृशि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसंदृश् (प्रातिपदिक; ‘दर्शन/दृष्टि’)
स्थनyou stood / stand firm
स्थन:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
तेthey, those (you Maruts)
ते:
Kartā (अगली क्रिया ‘उरुष्यता’ के कर्ता)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःto us, for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
उरुष्यतprotect, make wide/safe
उरुष्यत:
Kriyā
TypeVerb
Rootउरुष्य् (धातु; ‘रक्षणे/विस्तारे’)
निदःreproaches, revilings
निदः:
Karma (उरुष्यत् का कर्म: ‘निन्दाओं से’—अर्थतः निन्दाओं को दूर करो)
TypeNoun
Rootनिद् (प्रातिपदिक; ‘निन्दा/अपवाद’)
शुशुक्वांसःblazing, flashing, vigorously shining
शुशुक्वांसः:
Kartā (अग्नयः का विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√शुच्/शुशुक् (कृदन्त; परिपूर्ण/तीव्र-गति अर्थ; वैदिक परफेक्ट पार्टिसिपल)
like
:
(Comparison marker)
TypeIndeclinable
Root
अग्नयःfires
अग्नयः:
Kartā (उपमान; ‘अग्नियों की तरह’)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)