HomeRig VedaMandala 5Sukta 85Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 5.85

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Varuṇa (with implicit Āditya network: Mitra, Aryaman)
Chandas: Triṣṭubh

अर्यम्यं वरुण मित्र्यं वा सखायं वा सदमिद्भ्रातरं वा । वेशं वा नित्यं वरुणारणं वा यत्सीमागश्चकृमा शिश्रथस्तत् ॥

अ॒र्य॒म्यं॑ वरुण मि॒त्र्यं॑ वा॒ सखा॑यं वा॒ सद॒मिद्भ्रात॑रं वा । वे॒शं वा॒ नित्यं॑ वरु॒णार॑णं वा॒ यत्सी॒माग॑श्चकृ॒मा शि॒श्रथ॒स्तत् ॥

aryamyáṃ varuṇa mitryáṃ vā sakhā́yaṃ vā sadám id bhrā́taraṃ vā | véśaṃ vā nítyaṃ varuṇā́raṇaṃ vā yát sīm ā́gaś cakṛmā́ śiśráthas tát ||

Whether it was against Aryaman’s harmony, or Mitra’s truth of right relation, or against a friend, or a constant brother; whether against one of our own house or an ever-present companion—whatever wrong we have done, loosen that knot, O Varuṇa. Release the inner binding so we may return to the law of right being.

अ॒र्य॒म्य॑म् । व॒रु॒ण॒ । मि॒त्र्य॑म् । वा॒ । सखा॑यम् । वा॒ । सद॑म् । इत् । भ्रात॑रम् । वा॒ । वे॒शम् । वा॒ । नित्य॑म् । व॒रु॒ण॒ । अर॑णम् । वा॒ । यत् । सी॒म् । आगः॑ । च॒कृ॒म । शि॒श्रथः॑ । तत् ॥अर्यम्यम् । वरुण । मित्र्यम् । वा । सखायम् । वा । सदम् । इत् । भ्रातरम् । वा । वेशम् । वा । नित्यम् । वरुण । अरणम् । वा । यत् । सीम् । आगः । चकृम । शिश्रथः । तत् ॥aryamyam | varuṇa | mitryam | vā | sakhāyam | vā | sadam | it | bhrātaram | vā | veśam | vā | nityam | varuṇa | araṇam | vā | yat | sīm | āgaḥ | cakṛma | śiśrathaḥ | tat

अर्यम्यम्Aryaman (as the deity)
अर्यम्यम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeNoun
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक) ← आर्य/अर्यमन्
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
मित्र्यम्Mitra (as the deity)
मित्र्यम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सखायम्a friend
सखायम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सदम्always
सदम्:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय/निपात; ‘सदा’ इत्यर्थे) अथवा सदस्- (प्रातिपदिक) का अव्ययीभूत रूप
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत्
भ्रातरम्a brother
भ्रातरम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वेशम्a dwelling/house; refuge
वेशम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeNoun
Rootवेश (प्रातिपदिक; ‘गृह/आवास/आश्रय’)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
नित्यम्constantly; perpetual(ly)
नित्यम्:
अधिकारण (काल/नित्यत्व-भाव)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
वरुणारणम्Varuṇa’s shelter/refuge
वरुणारणम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeNoun
Rootवरुणारण (प्रातिपदिक; वरुण + अरण ‘आश्रय/रक्षा/शरण’—समास)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
यत्that which
यत्:
कर्म/विषय (यद्-तद् सम्बन्धे ‘that which’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सीम्him/it (indeed)
सीम्:
कर्म (प्रत्यवमर्श्य-वस्तु)
TypeIndeclinable
Rootसीम्
आगःsin; offense
आगः:
कर्म
TypeNoun
Rootआगस् (प्रातिपदिक)
चक्रिमाwe have done/committed
चक्रिमा:
कर्तृ (वयं)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
शिश्रथःloosen; release
शिश्रथः:
कर्तृ (त्वम्—वरुण)
TypeVerb
Rootश्रथ् (धातु; ‘शिथिली-करणे/विमोचने’)
तत्that (offense)
तत्:
कर्म (यत्-सम्बद्ध ‘that’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)