HomeRig VedaMandala 5Sukta 85Mantra 8
Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 5.85

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

कितवासो यद्रिरिपुर्न दीवि यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म । सर्वा ता वि ष्य शिथिरेव देवाधा ते स्याम वरुण प्रियासः ॥

कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म । सर्वा॒ ता वि ष्य॑ शिथि॒रेव॑ दे॒वाधा॑ ते स्याम वरुण प्रि॒यास॑: ॥

kitavā́so yád riripúr ná dīví yád vā ghā satyám utá yán ná vidmá | sárvā tā́ ví sya śithirá-iva devā́dhā te syāma varuṇa priyā́saḥ ||

Whatever we have done in reckless play, or in hostility, or in the open light; whatever we have done knowingly as truth, and whatever we have done not knowing—make all that fall apart and loosen, O god, as if it were a slackened bond. Then may we be dear to you, Varuṇa—resting again in your wide order.

कि॒त॒वासः॑ । यत् । रि॒रि॒पुः । न । दी॒वि । यत् । वा॒ । घ॒ । स॒त्यम् । उ॒त । यत् । न । वि॒द्म । सर्वा॑ । ता । वि । स्य॒ । शि॒थि॒राऽइ॑व । दे॒व॒ । अध॑ । ते॒ । स्या॒म॒ । व॒रु॒ण॒ । प्रि॒यासः॑ ॥कितवासः । यत् । रिरिपुः । न । दीवि । यत् । वा । घ । सत्यम् । उत । यत् । न । विद्म । सर्वा । ता । वि । स्य । शिथिराइव । देव । अध । ते । स्याम । वरुण । प्रियासः ॥kitavāsaḥ | yat | riripuḥ | na | dīvi | yat | vā | gha | satyam | uta | yat | na | vidma | sarvā | tā | vi | sya | śithirāiva | deva | adha | te | syāma | varuṇa | priyāsaḥ

कितवासःgamblers; deceivers
कितवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकितव (प्रातिपदिक)
यत्that which; when/if
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रिरिपुःthe injurer; the hostile one
रिरिपुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरिरिपु (प्रातिपदिक; ‘हानिकर/शत्रु’), पुनरुक्ति-रूप
not
:
सम्बन्ध (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
दिविin heaven; in the sky
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक ‘द्यौ/दिव्’)
यत्that which; when/if
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor
वा:
सम्बन्ध (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (विकल्प-अव्यय)
indeed; surely
:
सम्बन्ध (निपात/बलार्थ)
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात) / घा (दीर्घ-रूप)
सत्यम्truth; what is true
सत्यम्:
कर्म (विद्मः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक) < सत् (कृदन्त) + य
उतand; also; moreover
उत:
सम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootउत (समुच्चय/विकल्प-अव्यय)
यत्that which; when/if
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
not
:
सम्बन्ध (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
विद्मwe know
विद्म:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्म (वि-ष्य इत्यस्य)
TypeAdjective/Pronoun
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ताःthose (f.)
ताः:
कर्म (सर्वाः इत्यस्य सह)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विapart; asunder; fully
वि:
सम्बन्ध (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
ष्यloosen! release!
ष्य:
क्रिया
TypeVerb
Root√शि/√श्या? (वेदिक-रूप); पाठ-रूप ‘ष्य’ = ‘शि/श्या’ धातोः आज्ञार्थ-रूप (वेदिक)
शिथिराloose; slack; unbound
शिथिरा:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootशिथिर (प्रातिपदिक)
इवlike; as
इव:
सम्बन्ध (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-अव्यय)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अधthen; thereafter
अध:
सम्बन्ध (काल/अनन्तर्य)
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय; ‘ततः/अथ’)
तेto/for you; of you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्यामmay we be
स्याम:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (असँ भुवि)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
प्रियासःdear ones; favorites
प्रियासः:
कर्तृ-परिणाम (स्याम इत्यस्य पूरक) অথবা विधेय
TypeAdjective (substantivized)
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)