HomeRig VedaMandala 5Sukta 85Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.85

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Varuṇa (as Asura in the archaic sense of sovereign power)
Chandas: Triṣṭubh

इमामू ष्वासुरस्य श्रुतस्य महीं मायां वरुणस्य प्र वोचम् । मानेनेव तस्थिवाँ अन्तरिक्षे वि यो ममे पृथिवीं सूर्येण ॥

इ॒मामू॒ ष्वा॑सु॒रस्य॑ श्रु॒तस्य॑ म॒हीं मा॒यां वरु॑णस्य॒ प्र वो॑चम् । माने॑नेव तस्थि॒वाँ अ॒न्तरि॑क्षे॒ वि यो म॒मे पृ॑थि॒वीं सूर्ये॑ण ॥

imā́m ū̀ ṣvā́surasya śrutásya mahī́ṃ māyā́ṃ váruṇasya prá vocam | mā́nena-iva tasthivā́ṃ antárikṣe ví yó mamé pṛthivī́ṃ sū́ryeṇa ||

Now I declare this mighty working of Varuṇa, the Asura, the far-heard: he stands in the mid-region as if with a measuring-rod, and he has measured out the earth by the Sun—setting right proportions in our life by the light of truth, so the being may be ordered according to ṛta.

इमाम् । ऊँ॒ इति॑ । सु । आ॒सु॒रस्य॑ । श्रु॒तस्य॑ । म॒हीम् । मा॒याम् । वरु॑णस्य॑ । प्र । वो॒च॒म् । माने॑नऽइव । त॒स्थि॒ऽवान् । अ॒न्तरि॑क्षे । वि । यः । म॒मे । पृ॒थि॒वीम् । सूर्ये॑ण ॥इमाम् । ऊँ इति । सु । आसुरस्य । श्रुतस्य । महीम् । मायाम् । वरुणस्य । प्र । वोचम् । मानेनइव । तस्थिवान् । अन्तरिक्षे । वि । यः । ममे । पृथिवीम् । सूर्येण ॥imām | oṃ iti | su | āsurasya | śrutasya | mahīm | māyām | varuṇasya | pra | vocam | mānena-iva | tasthi-vān | antarikṣe | vi | yaḥ | mame | pṛthivīm | sūryeṇa

इमाम्this (her/this one)
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, now
:
TypeIndeclinable
Rootऊ (निपात)
षुverily, just
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात)
असुरस्यof the Asura (lord)
असुरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
श्रुतस्यrenowned, famed
श्रुतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootश्रुत (√श्रु ‘to hear’ से क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; ‘heard/renowned’)
महीम्great
महीम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक; ‘महान्/महती’)
मायाम्power, wondrous art
मायाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
वोचम्I proclaimed/spoke
वोचम्:
कर्तृ (अहम्)
TypeVerb
Root√वच् (वच् ‘to speak’)
मानेनwith a measure
मानेन:
करण
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक; ‘माप/मान’)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
तस्थिवान्standing, having stood
तस्थिवान्:
कर्तृ
TypeParticiple (Kṛdanta)
Root√स्था (स्था ‘to stand’) + क्त्वसु/वस् (परिप्रास-परफेक्ट कृदन्त ‘तस्थिवांस्’)
अन्तरिक्षेin the mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
विapart, in separation
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ममेmeasured
ममे:
कर्तृ
TypeVerb
Root√मा (मा ‘to measure’)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
सूर्येणwith the sun (as instrument)
सूर्येण:
करण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)