Mantra 9
Sukta 5.82
Devata: Savitṛ
Samhita Patha (Devanagari)
य इमा विश्वा जातान्याश्रावयति श्लोकेन । प्र च सुवाति सविता ॥
Samhita Patha (IAST)
य इ॒मा विश्वा॑ जा॒तान्या॑श्रा॒वय॑ति॒ श्लोके॑न । प्र च॑ सु॒वाति॑ सवि॒ता ॥
Transliteration
yá imā́ víśvā jātā́ny āśrāváyati ślókena | prá ca suvā́ti savitā́ ||
Translation
He who makes all these births and becomings heard by the inspired word, and who impels them forward into manifestation—Savitṛ.
Padapatha (Word Analysis)
यः । इ॒मा । विश्वा॑ । जा॒तानि॑ । आ॒ऽश्रा॒वय॑ति । श्लोके॑न । प्र । च॒ । सु॒वाति॑ । स॒वि॒ता ॥यः । इमा । विश्वा । जातानि । आश्रावयति । श्लोकेन । प्र । च । सुवाति । सविता ॥yaḥ | imā | viśvā | jātāni | āśrāvayati | ślokena | pra | ca | suvāti | savitā
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमाःthese
इमाः:
Karma
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जातानिborn; created beings/things
जातानि:
Karma
TypeParticiple/Adjective (past passive participle)
Root√जन् (जायते) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
आश्रावयतिcauses to be heard; proclaims
आश्रावयति:
Kriyā (of the kartā ‘यः’)
TypeVerb
Rootआ-√श्रु (श्रावयति; causative of √श्रु ‘to hear’)
श्लोकेनwith a hymn/verse
श्लोकेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
(verb-modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
चand
च:
(connector)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
सुवातिimpels; sets in motion
सुवाति:
Kriyā (of Savitṛ) / main predicate
TypeVerb
Root√सू (सुवाति ‘to impel/bring forth’; with sense ‘to set in motion’)
सविताSavitṛ (the Impeller, Sun-deity)
सविता:
Kartā
TypeNoun (deity-name)
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)