HomeRig VedaMandala 5Sukta 75Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.75

Rishi: Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.75)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh (common for 5.75; verify by metrical count in critical edition)

प्रति प्रियतमं रथं वृषणं वसुवाहनम् । स्तोता वामश्विनावृषिः स्तोमेन प्रति भूषति माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥

प्रति॑ प्रि॒यत॑मं॒ रथं॒ वृष॑णं वसु॒वाह॑नम् । : स्तो॒ता वा॑मश्विना॒वृषि॒: स्तोमे॑न॒ प्रति॑ भूषति॒ माध्वी॒ मम॑ श्रुतं॒ हव॑म् ॥

práti priyátamaṃ ráthaṃ vṛ́ṣaṇaṃ vasuvā́hanam | stotā́ vāṃ aśvināv ṛ́ṣiḥ stómena práti bhūṣati mā́dhvī mama śrutáṃ hávam ||

Toward your most beloved chariot—strong, bearing plenitudes—the seer who praises you, O Aśvins, adorns his offering with the hymn. Hear my honeyed call that carries delight.

प्रति॑ । प्रि॒यऽत॑मम् । रथ॑म् । वृष॑णम् । व॒सु॒ऽवाह॑नम् । स्तो॒ता । वा॒म् । अ॒श्वि॒नौ॒ । ऋषिः॑ । स्तोमे॑न । प्रति॑ । भू॒ष॒ति॒ । माध्वी॒ इति॑ । मम॑ । श्रुत॑म् । हव॑म् ॥प्रति । प्रियतमम् । रथम् । वृषणम् । वसुवाहनम् । स्तोता । वाम् । अश्विनौ । ऋषिः । स्तोमेन । प्रति । भूषति । माध्वी इति । मम । श्रुतम् । हवम् ॥prati | priya-tamam | ratham | vṛṣaṇam | vasu-vāhanam | stotā | vām | aśvinau | ṛṣiḥ | stomena | prati | bhūṣati | mādhvī iti | mama | śrutam | havam

प्रतिtowards; in return; against
प्रति:
Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/निपात)
प्रियतमम्most dear
प्रियतमम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक) + -तम (तमप्)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
वृषणम्mighty; vigorous
वृषणम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक; ‘वृषन्’ शक्तिमान्/वीर्यवान्)
वसुवाहनम्wealth-bearing; bringing riches
वसुवाहनम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootवसु + वाहन (प्रातिपदिक; वह् धातु-निष्पन्न)
स्तोताthe praiser
स्तोता:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
वाम्you two; of you two
वाम्:
Sampradāna (लक्ष्य) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
Sampradāna (सम्बोधनार्थ-देवताविषय) / सम्बन्ध
TypeNoun (Deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
ऋषिःseer; sage
ऋषिः:
Kartā (स्तोता इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
स्तोमेनwith a hymn of praise
स्तोमेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक; √स्तु)
प्रतिtowards; in response
प्रति:
Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/निपात)
भूषतिadorns; honours; makes splendid
भूषति:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√भूष् (भूषति) ‘to adorn, make splendid, attend/honour’
माध्वीhoney-sweet; mead-like
माध्वी:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (epithet of हवम्) / Noun
Rootमाध्वी (प्रातिपदिक; मधु-सम्बन्धिनी)
ममmy
मम:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
श्रुतम्heard; hearkened-to
श्रुतम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (past passive) / Adjective
Root√श्रु (कृदन्त: श्रुत)
हवम्invocation; call
हवम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; √ह्वे/√हू ‘to call, invoke’)