HomeRig VedaMandala 5Sukta 69Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.69

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Mitra-Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh (likely; long verse with multiple pādas—verify)

त्री रोचना वरुण त्रीँरुत द्यून्त्रीणि मित्र धारयथो रजांसि । वावृधानावमतिं क्षत्रियस्यानु व्रतं रक्षमाणावजुर्यम् ॥

त्री रो॑च॒ना व॑रुण॒ त्रीँरु॒त द्यून्त्रीणि॑ मित्र धारयथो॒ रजां॑सि । वा॒वृ॒धा॒नाव॒मतिं॑ क्ष॒त्रिय॒स्यानु॑ व्र॒तं रक्ष॑माणावजु॒र्यम् ॥

trī́ rocanā́ varuṇa trī́ṃr utá dyū́n trī́ṇi mitra dhārayatho rájāṃsi | vāvṛdhānāv ámatiṃ kṣatríyasya ánu vratáṃ rákṣamāṇāv ajúryam ||

You uphold the three luminous realms, O Varuṇa; and the three days; and the three spaces, O Mitra. Increasing, you guard the unperishing Law, and you drive out the unright thought of the ruler within us, so that sovereignty may follow the divine ordinance.

त्री । रो॒च॒ना । व॒रु॒ण॒ । त्रीन् । उ॒त । द्यून् । त्रीणि॑ । मि॒त्र॒ । धा॒र॒य॒थः॒ । रजां॑सि । व॒वृ॒धा॒नौ । अ॒मति॑म् । क्ष॒त्रिय॑स्य । अनु॑ । व्र॒तम् । रक्ष॑माणौ । अ॒जु॒र्यम् ॥त्री । रोचना । वरुण । त्रीन् । उत । द्यून् । त्रीणि । मित्र । धारयथः । रजांसि । ववृधानौ । अमतिम् । क्षत्रियस्य । अनु । व्रतम् । रक्षमाणौ । अजुर्यम् ॥trī | rocanā | varuṇa | trīn | uta | dyūn | trīṇi | mitra | dhārayathaḥ | rajāṃsi | vavṛdhānau | amatim | kṣatriyasya | anu | vratam | rakṣamāṇau | ajuryam

त्रीthree
त्री:
Karma
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)
रोचनानिluminous realms / lights
रोचनानि:
Karma
TypeNoun
Rootरोचन- (प्रातिपदिक; √रुच् ‘दीप्तौ’ से)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootवरुण- (देवनाम-प्रातिपदिक)
त्रीन्three
त्रीन्:
Karma
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)
उतand / also
उत:
(समुच्चय/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
द्यून्days (bright days)
द्यून्:
Karma
TypeNoun
Rootद्युन्- (प्रातिपदिक; ‘दिन/द्यौः’ से सम्बन्धित)
त्रीणिthree
त्रीणि:
Karma
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)
मित्रO Mitra
मित्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootमित्र- (देवनाम-प्रातिपदिक)
धारयथःyou two uphold / support
धारयथः:
Kartā
TypeVerb
Root√धृ (धारणे)
रजांसिspaces / regions (realms)
रजांसि:
Karma
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक)
वावृधानौyou two, growing / having grown strong
वावृधानौ:
Kartā
TypeParticiple (adjectival)
Root√वृध् (वर्धने) → वावृधान- (कृदन्त, परिपूर्ण/वर्धमान)
अमतिम्lack of right thought / folly
अमतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमति- (प्रातिपदिक; a- + मति ‘विचार’)
क्षत्रियस्यof the ruler / of the kṣatriya
क्षत्रियस्य:
(सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय- (प्रातिपदिक)
अनुalong / according to
अनु:
(अन्वय)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतम्ordinance / sacred law
व्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत- (प्रातिपदिक)
रक्षमानौyou two, protecting
रक्षमानौ:
Kartā
TypeParticiple (present, active)
Root√रक्ष् (पालने) → रक्षमान- (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
अजुर्यम्unaging / undecaying
अजुर्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअजुर्य- (प्रातिपदिक; a- + जुर्य ‘क्षय/जीर्ण’)