HomeRig VedaMandala 5Sukta 63Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 5.63

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Mitra-Varuṇa (with Parjanya and Maruts as operative powers)
Chandas: Triṣṭubh

वाचं सु मित्रावरुणाविरावतीं पर्जन्यश्चित्रां वदति त्विषीमतीम् । अभ्रा वसत मरुतः सु मायया द्यां वर्षयतमरुणामरेपसम् ॥

वाचं॒ सु मि॑त्रावरुणा॒विरा॑वतीं प॒र्जन्य॑श्चि॒त्रां व॑दति॒ त्विषी॑मतीम् । अ॒भ्रा व॑सत म॒रुत॒: सु मा॒यया॒ द्यां व॑र्षयतमरु॒णाम॑रे॒पस॑म् ॥

vā́caṃ su mitrāvaruṇāv írāvatīṃ párjanyaś citrā́ṃ vadati tvíṣī-matīm | abhrā́ vasata marútaḥ su māyáyā dyā́ṃ varṣayatam aruṇā́m arepásam ||

A rich and fostering Word, O Mitra and Varuṇa, Parjanya utters—brilliant, full of force. O Maruts, dwell in the clouds by a wise formative power; and make the heaven rain, the ruddy one, stainless and unhurt—pouring down pure vitality.

वाच॑म् । सु । मि॒त्रा॒व॒रु॒णौ॒ । इरा॑ऽवतीम् । प॒र्जन्यः॑ । चि॒त्राम् । व॒द॒ति॒ । त्विषि॑ऽमतीम् । अ॒भ्रा । व॒स॒त॒ । म॒रुतः॑ । सु । मा॒यया॑ । द्याम् । व॒र्ष॒य॒त॒म् । अ॒रु॒णाम् । अ॒रे॒पस॑म् ॥वाचम् । सु । मित्रावरुणौ । इरावतीम् । पर्जन्यः । चित्राम् । वदति । त्विषिमतीम् । अभ्रा । वसत । मरुतः । सु । मायया । द्याम् । वर्षयतम् । अरुणाम् । अरेपसम् ॥vācam | su | mitrāvaruṇau | irāvatīm | parjanyaḥ | citrām | vadati | tviṣi-matīm | abhrā | vasata | marutaḥ | su | māyayā | dyām | varṣayatam | aruṇām | arepasam

वाचम्speech, utterance
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (स्त्री. प्रातिपदिक) < √वच्
सुwell, excellently
सु:
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात) अव्यय
मित्रावरुणौMitra and Varuṇa
मित्रावरुणौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र-वरुण (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)
इरावतीम्rich in refreshment/food (irā), bountiful
इरावतीम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootइरावत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
पर्जन्यःParjanya (rain-god)
पर्जन्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपर्जन्य (देवनाम प्रातिपदिक)
चित्राम्bright, variegated, wondrous
चित्राम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचित्र (विशेषण-प्रातिपदिक)
वदतिspeaks, utters
वदति:
TypeVerb
Root√वद् (वदति)
त्विषीमतीम्shining, radiant
त्विषीमतीम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootत्विषीमत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
अभ्राःclouds
अभ्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअभ्र (प्रातिपदिक)
वसतdwell, settle
वसत:
TypeVerb
Root√वस् (वसति) / √वस् (निवासे)
मरुतःthe Maruts (storm-gods)
मरुतः:
कर्तृ (सम्बोधन/कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootमरुत् (देवनाम प्रातिपदिक)
सुwell, thoroughly
सु:
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात) अव्यय
माययाby (their) power/skill, wondrous might
मायया:
करण
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
द्याम्the sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ/द्याम् (स्त्री. प्रातिपदिक)
वर्षयतम्you two cause to rain
वर्षयतम्:
TypeVerb
Root√वृष् (वर्षयति) caus.
अरुणाम्ruddy, reddish
अरुणाम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअरुण (विशेषण-प्रातिपदिक)
अरेपसम्spotless, without blemish/defect
अरेपसम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-रेपस् (निषेध-पूर्वक प्रातिपदिक)