HomeRig VedaMandala 5Sukta 63Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.63

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Mitra-Varuṇa (with Maruts in supporting imagery)
Chandas: Triṣṭubh

रथं युञ्जते मरुतः शुभे सुखं शूरो न मित्रावरुणा गविष्टिषु । रजांसि चित्रा वि चरन्ति तन्यवो दिवः सम्राजा पयसा न उक्षतम् ॥

रथं॑ युञ्जते म॒रुत॑: शु॒भे सु॒खं शूरो॒ न मि॑त्रावरुणा॒ गवि॑ष्टिषु । रजां॑सि चि॒त्रा वि च॑रन्ति त॒न्यवो॑ दि॒वः स॑म्राजा॒ पय॑सा न उक्षतम् ॥

ráthaṃ yuñjate marútaḥ śubhé súkhaṃ śū́ro ná mitrāvaruṇā gáv-iṣṭiṣu | rajā́ṃsi citrā́ ví caranti tanyávo diváḥ samrājā pàyasā na ukṣatam ||

The Maruts yoke their chariot for a bright and happy movement, like warriors in the seeking of the Light; and the varied thunders range through the spaces. O co-kings of heaven, Mitra and Varuṇa, pour upon us with your milk of nourishment—your sustaining essence.

रथ॑म् । यु॒ञ्ज॒ते॒ । म॒रुतः॑ । शु॒भे । सु॒खम् । शूरः॑ । न । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । गोऽइ॑ष्टिषु । रजां॑सि । चि॒त्रा । वि । च॒र॒न्ति॒ । त॒न्यवः॑ । दि॒वः । स॒म्ऽरा॒जा॒ । पय॑सा । नः॒ । उ॒क्ष॒त॒म् ॥रथम् । युञ्जते । मरुतः । शुभे । सुखम् । शूरः । न । मित्रावरुणा । गोइष्टिषु । रजांसि । चित्रा । वि । चरन्ति । तन्यवः । दिवः । सम्राजा । पयसा । नः । उक्षतम् ॥ratham | yuñjate | marutaḥ | śubhe | sukham | śūraḥ | na | mitrāvaruṇā | go--iṣṭiṣu | rajāṃsi | citrā | vi | caranti | tanyavaḥ | divaḥ | sam-rājā | payasā | naḥ | ukṣatam

रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) प्रत्यय-शून्य
युञ्जतेthey yoke / harness
युञ्जते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु) ‘to yoke, harness’
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
शुभेin/for splendour
शुभे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक) ‘splendour/beauty’
सुखम्comfortably / with ease
सुखम्:
(क्रियाविशेषणार्थे कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
शूरःa hero
शूरः:
कर्तृ (उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
like
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्रावरुण (द्वन्द्व-प्रातिपदिक: मित्र + वरुण)
गविष्टिषुin the contests (for cattle/prize)
गविष्टिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगविष्टि (प्रातिपदिक) ‘search for cows/booty, contest’
रजांसिthe regions / spaces
रजांसि:
कर्म (वि-चरन्ति इति)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक) ‘region/space, atmosphere’
चित्राbright, variegated
चित्रा:
(विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
विapart, widely
वि:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
चरन्तिthey move / roam
चरन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु) ‘to move, roam’
तन्यवःthe thunders / thunderers
तन्यवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतन्य (प्रातिपदिक) ‘thunder’ (RV: thunder/roaring ones)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक) ‘sky, heaven’
सम्राजाthe two sovereigns
सम्राजा:
(विशेषण)
TypeNoun
Rootसम्राज् (प्रातिपदिक) ‘sovereign ruler’
पयसाwith milk / with nourishment
पयसा:
करण
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक) ‘milk; nourishing fluid’
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रयोजन-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उक्षतम्sprinkle/strengthen (you two)
उक्षतम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवक्ष्/उक्ष् (धातु) ‘to sprinkle, pour; to make grow/strengthen’