HomeRig VedaMandala 5Sukta 63Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 5.63

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Mitra-Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

सम्राजावस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा । वृष्टिं वां राधो अमृतत्वमीमहे द्यावापृथिवी वि चरन्ति तन्यवः ॥

स॒म्राजा॑व॒स्य भुव॑नस्य राजथो॒ मित्रा॑वरुणा वि॒दथे॑ स्व॒र्दृशा॑ । वृ॒ष्टिं वां॒ राधो॑ अमृत॒त्वमी॑महे॒ द्यावा॑पृथि॒वी वि च॑रन्ति त॒न्यव॑: ॥

sam-rājā́v asyá bhúvanasya rājatho mitrā́varuṇā vidáthe svàr-dṛśā́ | vṛṣṭíṃ vāṃ rā́dho amṛta-tvám īmahe dyā́vā-pṛthivī́ ví caranti tanyávaḥ ||

As joint sovereigns you rule this world, O Mitra and Varuṇa, seeing by the light of heaven in the assemblies of sacrifice. We seek from you the rain, the plenitude, and the immortal being; and Heaven and Earth move wide with the thunder’s powers.

स॒म्ऽराजौ॑ । अ॒स्य । भुव॑नस्य । रा॒ज॒थः॒ । मित्रा॑वरुणा । वि॒दथे॑ । स्वः॒ऽदृशा॑ । वृ॒ष्टिम् । वा॒म् । राधः॑ । अ॒मृ॒त॒ऽत्वम् । ई॒म॒हे॒ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । वि । च॒र॒न्ति॒ । त॒न्यवः॑ ॥सम्राजौ । अस्य । भुवनस्य । राजथः । मित्रावरुणा । विदथे । स्वःदृशा । वृष्टिम् । वाम् । राधः । अमृतत्वम् । ईमहे । द्यावापृथिवी इति । वि । चरन्ति । तन्यवः ॥sam-rājau | asya | bhuvanasya | rājathaḥ | mitrāvaruṇā | vidathe | svaḥ-dṛśā | vṛṣṭim | vām | rādhaḥ | amṛta-tvam | īmahe | dyāvāpṛthivī iti | vi | caranti | tanyavaḥ

सम्राजौthe two joint-sovereigns
सम्राजौ:
Kartā
TypeNoun (title)
Rootसम्-राज् (प्रातिपदिक: सम्राज्)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world / of existence
भुवनस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; from √भू)
राजथःyou two rule
राजथः:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√राज् (राजते/राजति) अथवा denominative from राजन्; Vedic finite form
मित्रावरुणाO Mitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
Sambodhana
TypeNoun (dual deity name)
Rootमित्र + वरुण (देवनाम-प्रातिपदिक)
विदथेin the rite/assembly (vidatha)
विदथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
स्वर्दृशाwith heaven-seeing (vision) / as heaven-beholders
स्वर्दृशा:
Karaṇa (instrumental/characterizing)
TypeAdjective
Rootस्वर्दृश् (प्रातिपदिक; स्वः + दृश्)
वृष्टिम्rain
वृष्टिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक; from √वृष्)
वाम्of you two
वाम्:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
राधःgift, bounty
राधः:
Karma
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karma
TypeNoun (abstract)
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक; अमृत + त्व)
ईमहेwe seek / we request
ईमहे:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (आत्मनेपद; Vedic: ईमहे < यामहे)
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
Kartā
TypeNoun (dvandva)
Rootद्याव् + पृथिवी (देवनाम/प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
विapart, widely
वि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
चरन्तिmove, roam
चरन्ति:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√चर्
तन्यवःthunders / thunderings
तन्यवः:
Kartā
TypeNoun
Rootतन्यु (प्रातिपदिक; ‘thunder’/‘thundering ones’)