HomeRig VedaMandala 5Sukta 57Mantra 8
Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 5.57

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (likely)

हये नरो मरुतो मृळता नस्तुवीमघासो अमृता ऋतज्ञाः । सत्यश्रुतः कवयो युवानो बृहद्गिरयो बृहदुक्षमाणाः ॥

ह॒ये नरो॒ मरु॑तो मृ॒ळता॑ न॒स्तुवी॑मघासो॒ अमृ॑ता॒ ऋत॑ज्ञाः । सत्य॑श्रुत॒: कव॑यो॒ युवा॑नो॒ बृह॑द्गिरयो बृ॒हदु॒क्षमा॑णाः ॥

háye naro marúto mṛḷátā nas tuvī́-maghāso amṛ́tā ṛ́ta-jñāḥ | satyá-śrutaḥ kaváyo yúvāno bṛ́had-girayo bṛhád ukṣámāṇāḥ ||

Come, O heroes, O Maruts—be gracious to us, you of mighty giving, immortal, knowers of the Right. Hearers of the Truth, seers, ever-young, of vast song—pouring out the Vast (the bṛhat) in your increase.

ह॒ये । नरः॑ । मरु॑तः । मृ॒ळत॑ । नः॒ । तुवि॑ऽमघासः । अमृ॑ताः । ऋत॑ऽज्ञाः । सत्य॑ऽश्रुतः । कव॑यः । युवा॑नः । बृह॑त्ऽगिरयः । बृ॒हत् । उ॒क्षमा॑णाः ॥हये । नरः । मरुतः । मृळत । नः । तुविमघासः । अमृताः । ऋतज्ञाः । सत्यश्रुतः । कवयः । युवानः । बृहत्गिरयः । बृहत् । उक्षमाणाः ॥haye | naraḥ | marutaḥ | mṛḷata | naḥ | tuvi-maghāsaḥ | amṛtāḥ | ṛta-jñāḥ | satya-śrutaḥ | kavayaḥ | yuvānaḥ | bṛhat-girayaḥ | bṛhat | ukṣamāṇāḥ

हयेO steeds / O impetuous ones
हये:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धः
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक) < √हय्/हयति (गतौ) (निरुक्त-सम्बन्धः) अथवा ‘हय’ इति नाम
नरःO men (heroes)
नरः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
मृळतbe gracious / show mercy
मृळत:
क्रिया (आह्वान-क्रिया)
TypeVerb
Root√मृळ् (सुखाय/अनुग्रहे)
नःto us / our
नः:
सम्प्रदान (to us) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
तुवीमघासःO very-bountiful ones
तुवीमघासः:
सम्बोधन (मरुतां विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतुवी-मघ (बहुव्रीहिः प्रातिपदिक) ‘बहु-मघ/बहु-दान’
अमृताःimmortal
अमृताः:
सम्बोधन (मरुतां विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-मृत (प्रातिपदिक)
ऋतज्ञाःknowers of ṛta (cosmic order)
ऋतज्ञाः:
सम्बोधन (मरुतां विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootऋत-ज्ञ (कृदन्त/प्रातिपदिक; √ज्ञा ‘to know’)
सत्यश्रुतःwhose hearing is true / true-hearing
सत्यश्रुतः:
सम्बोधन (मरुतां विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसत्य-श्रुत (बहुव्रीहिः; √श्रु ‘to hear’)
कवयःO seers / poets
कवयः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
युवानःyoung
युवानः:
सम्बोधन (मरुतां विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
बृहद्गिरयः(you) of lofty mountains / lofty-mountained
बृहद्गिरयः:
सम्बोधन/कर्तृ-सम्बन्धः (मरुतः)
TypeNoun
Rootबृहद्-गिरि (समास; गिरि ‘mountain’)
बृहदुक्षमाणाःgreatly sprinkling / mightily waxing (in strength)
बृहदुक्षमाणाः:
सम्बोधन (मरुतां विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootबृहद्-उक्षमान (कृदन्त; √उक्ष् ‘to sprinkle, pour; to grow strong’), वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययः