HomeRig VedaMandala 5Sukta 54Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 5.54

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.54)
Devata: Maruts (with simile to Aryaman)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

नियुत्वन्तो ग्रामजितो यथा नरोऽर्यमणो न मरुतः कबन्धिनः । पिन्वन्त्युत्सं यदिनासो अस्वरन्व्युन्दन्ति पृथिवीं मध्वो अन्धसा ॥

नि॒युत्व॑न्तो ग्राम॒जितो॒ यथा॒ नरो॑ऽर्य॒मणो॒ न म॒रुत॑: कब॒न्धिन॑: । पिन्व॒न्त्युत्सं॒ यदि॒नासो॒ अस्व॑र॒न्व्यु॑न्दन्ति पृथि॒वीं मध्वो॒ अन्ध॑सा ॥

niyútvanto grāmajíto yáthā náro'ryamáṇo ná marútaḥ kabándhinaḥ | pínvanty útsaṁ yád inā́so ásvaran vy ùndanti pṛthivī́ṁ mádhvo ándhasā ||

Yoked in their ordered energies, winning the fields like conquering men, the Maruts—like Aryaman—move as binders of the bands. They swell the spring when the strong ones resound; they moisten and flood the earth with the honeyed essence of delight.

नि॒युत्व॑न्तः । ग्रा॒म॒ऽजितः॑ । यथा॑ । नरः॑ । अ॒र्य॒मणः॑ । न । म॒रुतः॑ । क॒व॒न्धिनः॑ । पिन्व॑न्ति । उत्स॑म् । यत् । इ॒नासः॑ । अस्व॑रन् । वि । उ॒न्द॒न्ति॒ । पृ॒थि॒वीम् । मध्वः॑ । अन्ध॑सा ॥नियुत्वन्तः । ग्रामजितः । यथा । नरः । अर्यमणः । न । मरुतः । कवन्धिनः । पिन्वन्ति । उत्सम् । यत् । इनासः । अस्वरन् । वि । उन्दन्ति । पृथिवीम् । मध्वः । अन्धसा ॥niyutvantaḥ | grāma-jitaḥ | yathā | naraḥ | aryamaṇaḥ | na | marutaḥ | kavandhinaḥ | pinvanti | utsam | yat | ināsaḥ | asvaran | vi | undanti | pṛthivīm | madhvaḥ | andhasā

नियुत्वन्तःhaving yoked teams (well-yoked)
नियुत्वन्तः:
विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootनियुत्वन्त् (प्रातिपदिक; नियुत् + वन्त्)
ग्रामजितःwinning/overcoming the host (troop-conquering)
ग्रामजितः:
विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootग्रामजित् (प्रातिपदिक; ग्राम + जित्)
यथाas, like
यथा:
सम्बन्ध/उपमान (तुलना)
TypeIndeclinable
Rootयथा
नरःmen
नरः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
अर्यमणःAryamans (followers/men of Aryaman; or Aryaman-like)
अर्यमणः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun (proper/theonym)
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Root
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun (deity name)
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
कबन्धिनःwearing/possessing kabandha (trunks/helmets; ‘kabandhin’)
कबन्धिनः:
विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootकबन्धिन् (प्रातिपदिक)
पिन्वन्तिthey cause to swell, they set flowing
पिन्वन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपि√न्व् (धातु; पिन्वति)
उत्सम्the spring, fountain
उत्सम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउत्स (प्रातिपदिक)
यदीनासःimpetuous/vehement (rushing)
यदीनासः:
विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootयदीन (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
अस्वरन्they sounded/roared
अस्वरन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्वर्/स्वृ (धातु; ‘स्वरति/अस्वरत्’)
व्युन्दन्तिthey sprinkle forth, they moisten widely
व्युन्दन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि + उन्द् (धातु; उन्दति ‘to wet, sprinkle, pour’)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
मध्वःof sweetness, of honey
मध्वः:
सम्बन्ध (अन्धसः-विशेषण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
अन्धसाwith the (sweet) draught/juice (Soma-like drink)
अन्धसा:
करण
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)