HomeRig VedaMandala 5Sukta 54Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.54

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.54)
Devata: Maruts (Rudra’s storm-host; also inner life-powers allied to Indra)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 5.54; requires full hymn metrical verification)

तद्वीर्यं वो मरुतो महित्वनं दीर्घं ततान सूर्यो न योजनम् । एता न यामे अगृभीतशोचिषोऽनश्वदां यन्न्ययातना गिरिम् ॥

तद्वी॒र्यं॑ वो मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं त॑तान॒ सूर्यो॒ न योज॑नम् । एता॒ न यामे॒ अगृ॑भीतशोचि॒षोऽन॑श्वदां॒ यन्न्यया॑तना गि॒रिम् ॥

tád vī́ryaṁ vo maruto mahitvánam dī́rghaṁ tatāna sū́ryo ná yójanam | etā́ ná yā́me agṛ́bhīta-śociṣo'naśvadā́m yán nyáyātanā girím ||

That is your hero-force, O Maruts—your vast greatness—that stretches far, like the Sun’s long-reaching course. Thus, with unfettered flame, you moved in your journey; and without horses you brought yourselves down upon the mountain—by sheer force of luminous will.

तत् । वी॒र्य॑म् । वः॒ । म॒रु॒तः॒ । म॒हि॒ऽत्व॒नम् । दी॒र्घम् । त॒ता॒न॒ । सूर्यः॑ । न । योज॑नम् । एताः॑ । न । यामे॑ । अगृ॑भीतऽशोचिषः । अन॑श्वऽदाम् । यत् । नि । अया॑तन । गि॒रिम् ॥तत् । वीर्यम् । वः । मरुतः । महित्वनम् । दीर्घम् । ततान । सूर्यः । न । योजनम् । एताः । न । यामे । अगृभीतशोचिषः । अनश्वदाम् । यत् । नि । अयातन । गिरिम् ॥tat | vīryam | vaḥ | marutaḥ | mahi-tvanam | dīrgham | tatāna | sūryaḥ | na | yojanam | etāḥ | na | yāme | agṛbhīta-śociṣaḥ | anaśva-dām | yat | ni | ayātana | giri m

तत्that (deed/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वीर्यम्heroic power, might
वीर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक; वीर-सम्बद्ध)
वःof you (your)
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
महित्वनम्greatness, majesty
महित्वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहित्वन (प्रातिपदिक; महि- ‘great’ + -त्वन)
दीर्घम्long, far-reaching
दीर्घम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
ततानstretched out, extended
ततान:
Kartā
TypeVerb
Root√तन् (तनु) ‘to stretch, extend’
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
योजनम्a yojana (measure), a stretch/distance
योजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
एताःthese (they)
एताः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
यामेin the course/going, on the march
यामे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक)
अगृभीतशोचिषःwhose flames are not seized/checked; unquenched-radiant
अगृभीतशोचिषः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअ-गृभीत-शोचिस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; √ग्रह् ‘to seize’ + शोचिस् ‘flame, radiance’)
अनश्वदाम्not-horse-giving / without horses (as spoil)
अनश्वदाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनश्वद (प्रातिपदिक; न + अश्व ‘horse’ + -द ‘giving/possessing’)
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
निdown, into
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
अयातनthey went, they drove on
अयातन:
Kartā
TypeVerb
Root√या (याति) ‘to go’
गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)