HomeRig VedaMandala 5Sukta 54Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 5.54

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for Mandala 5 Atri hymns; specific verse-level attribution follows the sukta)
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 5.54; needs metrical confirmation per pada count)

युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम् ॥

यु॒ष्माद॑त्तस्य मरुतो विचेतसो रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॒३॒॑ वय॑स्वतः । न यो युच्छ॑ति ति॒ष्यो॒३॒॑ यथा॑ दि॒वो॒३॒॑ऽस्मे रा॑रन्त मरुतः सह॒स्रिण॑म् ॥

yuṣmā́dattasya maruto vicetaso rāyáḥ syāma rathyò vayasvataḥ | na yó yúcchati tiṣyò yáthā divó ’smé rā́ranta marutaḥ sahasríṇam ||

O Maruts, luminous in discernment, may we become possessors of the riches that are your gift—fit for the chariot of the journey and full of life-force. As the heavenly Tiṣya-star is not obscured, so may the thousandfold plenitude you set in motion resound and be established in us.

यु॒ष्माऽद॑त्तस्य । म॒रु॒तः॒ । वि॒ऽचे॒त॒सः॒ । रा॒यः । स्या॒म॒ । र॒थ्यः॑ । वय॑स्वतः । न । यः । युच्छ॑ति । ति॒ष्यः॑ । यथा॑ । दि॒वः । अ॒स्मे इति॑ । रो॒र॒न्त॒ । म॒रु॒तः॒ । स॒ह॒स्रिण॑म् ॥युष्मादत्तस्य । मरुतः । विचेतसः । रायः । स्याम । रथ्यः । वयस्वतः । न । यः । युच्छति । तिष्यः । यथा । दिवः । अस्मे इति । रोरन्त । मरुतः । सहस्रिणम् ॥yuṣmādattasya | marutaḥ | vi-cetasaḥ | rāyaḥ | syāma | rathyaḥ | vayasvataḥ | na | yaḥ | yucchati | tiṣyaḥ | yathā | divaḥ | asme iti | roranta | marutaḥ | sahasriṇam

युष्मात्from you (pl.), from your side
युष्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दत्तस्यof the given (gift), of what is bestowed
दत्तस्य:
सम्बन्ध (genitival)
TypeParticiple/Adjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त) / दत्त- (प्रातिपदिक)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
विचेतसःO discerning/wise ones
विचेतसः:
विशेषण (मरुतः) / सम्बोधन
TypeAdjective
Rootवि-चेतस् (प्रातिपदिक; ‘having discernment’)
रायःof wealth, of riches
रायः:
सम्बन्ध (genitival)
TypeNoun
Rootराय्/रायि- (प्रातिपदिक ‘wealth’)
स्यामmay we be
स्याम:
कर्तृ (वयं) / विधेय
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
रथ्यःchariot-worthy, having chariots
रथ्यः:
कर्तृ-विशेषण (वयं) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootरथ्य- (प्रातिपदिक; ‘fit for chariot/pertaining to chariot’)
वयस्वतःvigorous, full of vital power
वयस्वतः:
कर्तृ-विशेषण (वयं)
TypeAdjective
Rootवयस् + वत् → वयस्वत् (प्रातिपदिक ‘vigorous, full of vitality/strength’)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युच्छतिwithholds, holds back (does not grant)
युच्छति:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज्/युच्छ् (वेद. धातु; ‘to hold back/withhold, fail to give/aid’)
तिष्यःTisya (the star/deity)
तिष्यः:
कर्तृ (उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootतिष्य- (प्रातिपदिक; नक्षत्र/देवता ‘Tisya’)
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitival)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)
अस्मेto us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रारन्तhave granted, have bestowed
रारन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootरा (धातु ‘to give, grant’) → रारन् (वेद. परिपूर्ण/आवृत्त-रूप) + त
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
सहस्रिणम्a thousandfold (gift/wealth), possessing thousands
सहस्रिणम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (प्रातिपदिक ‘thousand-fold/possessing thousands’)