Mantra 5
Sukta 5.53
Rishi: Atri (Atraya tradition) — commonly associated with Mandala 5 hymns
Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
युष्माकं स्मा रथाँ अनु मुदे दधे मरुतो जीरदानवः । वृष्टी द्यावो यतीरिव ॥
Samhita Patha (IAST)
यु॒ष्माकं॑ स्मा॒ रथाँ॒ अनु॑ मु॒दे द॑धे मरुतो जीरदानवः । वृ॒ष्टी द्यावो॑ य॒तीरि॑व ॥
Transliteration
yuṣmā́kaṁ smā rathā́n ánu mudé dadhé maruto jīradānavaḥ | vṛṣṭī́ dyā́vo yatī́r iva ||
Translation
After your chariots, indeed, I set my delight, O Maruts, swift givers. Like travellers, the rains move through the heavens.
Padapatha (Word Analysis)
यु॒ष्माक॑म् । स्म॒ । रथा॑न् । अनु॑ । मु॒दे । द॒धे॒ । म॒रु॒तः॒ । जी॒र॒ऽदा॒न॒वः॒ । वृ॒ष्टी । द्यावः॑ । य॒तीःऽइ॑व ॥युष्माकम् । स्म । रथान् । अनु । मुदे । दधे । मरुतः । जीरदानवः । वृष्टी । द्यावः । यतीःइव ॥yuṣmākam | sma | rathān | anu | mude | dadhe | marutaḥ | jīra-dānavaḥ | vṛṣṭī | dyāvaḥ | yatīḥ-iva
Word by Word
युष्माकम्of you (your)
युष्माकम्:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्मindeed, surely
स्म:
—
TypeIndeclinable
Rootस्म (निपात)
रथान्chariots
रथान्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
अनुalong, after
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
मुदेfor joy, for delight
मुदे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमुद् (स्त्री. प्रातिपदिक: मुद्/मुदा ‘joy’)
दधेhas placed, has set
दधे:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
जीरदानवःswift-giving/quick-bestowing (liberal)
जीरदानवः:
कर्तृ (as qualifier of the subject)
TypeAdjective (epithet)
Rootजीर-दनु (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
वृष्टिrainfall, rain
वृष्टि:
कर्तृ (of an implied comparison/description)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक; √वृष् ‘to rain’ से)
द्यावःthe heavens, the skies
द्यावः:
कर्तृ (in the simile/description)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
यतीःmoving ones, goers
यतीः:
कर्तृ (in the simile)
TypeNoun/Adjective
Rootयती (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘going, moving’)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)