HomeRig VedaMandala 5Sukta 53Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 5.53

Rishi: Śyāvāśva Ātreya
Devata: Maruts
Chandas: Tr̥ṣṭubh

येन तोकाय तनयाय धान्यं बीजं वहध्वे अक्षितम् । अस्मभ्यं तद्धत्तन यद्व ईमहे राधो विश्वायु सौभगम् ॥

येन॑ तो॒काय॒ तन॑याय धा॒न्यं१॒॑ बीजं॒ वह॑ध्वे॒ अक्षि॑तम् । अ॒स्मभ्यं॒ तद्ध॑त्तन॒ यद्व॒ ईम॑हे॒ राधो॑ वि॒श्वायु॒ सौभ॑गम् ॥

yéna tokā́ya tánayāya dhānyáṁ bī́jaṁ váhadhve ákṣitam | asmábhyaṁ tád dhattana yád va ī́mahe rā́dho viśvā́yu sáubhagam ||

That inexhaustible seed of increase which you bear for child and offspring—grant us that: the rādhas we seek from you, the all-life felicity, the good fortune that widens the whole being.

येन॑ । तो॒काय॑ । तन॑याय । धा॒न्य॑म् । बीज॑म् । वह॑ध्वे । अक्षि॑तम् । अ॒स्मभ्य॑म् । तत् । ध॒त्त॒न॒ । यत् । वः॒ । ईम॑हे । राधः॑ । वि॒श्वऽआयु । सौभ॑गम् ॥येन । तोकाय । तनयाय । धान्यम् । बीजम् । वहध्वे । अक्षितम् । अस्मभ्यम् । तत् । धत्तन । यत् । वः । ईमहे । राधः । विश्वआयु । सौभगम् ॥yena | tokāya | tanayāya | dhānyam | bījam | vahadhve | akṣitam | asmabhyam | tat | dhattana | yat | vaḥ | īmahe | rādhaḥ | viśva-āyu | saubhagam

येनby which; with which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
तोकायfor the child
तोकाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
तनयायfor the offspring/son
तनयाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
धान्यम्grain; produce
धान्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootधान्य (प्रातिपदिक)
बीजम्seed
बीजम्:
Karma
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
वहध्वेyou (pl.) carry/bear
वहध्वे:
Kartā
TypeVerb
Rootवह् (धातु) ‘वहति’
अक्षितम्imperishable; undecaying
अक्षितम्:
Karma
TypeAdjective (past passive participle)
Rootअ + क्षि (धातु) / क्षि- ‘क्षय’ (क्षीयते) → ‘अ-क्षि-त’ (कृदन्त)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धत्तनgive; bestow
धत्तन:
Kartā
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘दधाति’
यत्what; that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you
वः:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → वः (एन्क्लिटिक)
ईमहेwe ask/seek
ईमहे:
Kartā
TypeVerb (with particle)
Rootईम् (अव्यय) + मह्/महि (धातु) ‘याच्/प्रार्थने’ (वैदिक) → ईमहे
राधःgift; bounty
राधः:
Karma
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
विश्वायुःbringing all-life/long life; life for all
विश्वायुः:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व + आयुस् (समास: बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्राय) ‘विश्व-आयुस्’
सौभगम्good fortune; prosperity
सौभगम्:
Karma
TypeNoun (abstract)
Rootसु + भग (प्रातिपदिक) → सौभग (भाव-प्रातिपदिक)