Mantra 10
Sukta 5.53
Rishi: Atri (Ātreya) tradition (same hymn context)
Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (with a shorter cadence in the closing pāda, typical of RV style variation)
Samhita Patha (Devanagari)
तं वः शर्धं रथानां त्वेषं गणं मारुतं नव्यसीनाम् । अनु प्र यन्ति वृष्टयः ॥
Samhita Patha (IAST)
तं व॒: शर्धं॒ रथा॑नां त्वे॒षं ग॒णं मारु॑तं॒ नव्य॑सीनाम् । अनु॒ प्र य॑न्ति वृ॒ष्टय॑: ॥
Transliteration
tám vaḥ śárdhaṃ rathā́nāṃ tvéṣaṃ gaṇáṃ mārutáṃ návyasīnām | ánu prá yanti vṛṣṭáyaḥ ||
Translation
That impetuous troop of your chariots, that Marut host ever new in its workings—following it, the rain-pours move forward.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । वः॒ । शर्ध॑म् । रथा॑नाम् । त्वे॒षम् । ग॒णम् । मारु॑तम् । नव्य॑सीनाम् । अनु॑ । प्र । य॒न्ति॒ । वृ॒ष्टयः॑ ॥तम् । वः । शर्धम् । रथानाम् । त्वेषम् । गणम् । मारुतम् । नव्यसीनाम् । अनु । प्र । यन्ति । वृष्टयः ॥tam | vaḥ | śardham | rathānām | tveṣam | gaṇam | mārutam | navyasīnām | anu | pra | yanti | vṛṣṭayaḥ
Word by Word
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitival) / अधिकरण-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (अस्मद्-युष्मद् सर्वनाम)
शर्धम्host, troop
शर्धम्:
कर्म (तम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootशर्ध (प्रातिपदिक)
रथानाम्of chariots
रथानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
त्वेषम्fierce, impetuous
त्वेषम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootत्वेष (प्रातिपदिक)
गणम्band, company
गणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
मारुतम्Marut-host’s / belonging to the Maruts
मारुतम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootमारुत (प्रातिपदिक; मरुत्-सम्बन्धी)
नव्यसीनाम्of the newer/renewed (ones)
नव्यसीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootनव्यसीन (प्रातिपदिक; नव्यस्/नवीन-सम्बद्ध, स्त्री. बहु. षष्ठी)
अनुafter, along
अनु:
क्रियाविशेषण (direction/sequence)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (forward/intensive)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तिgo, proceed
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
वृष्टयःrains, rain-showers
वृष्टयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)