HomeRig VedaMandala 5Sukta 50Mantra 5
Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 5.50

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Deva as Netṛ and Rathaḥpati (guiding lord of the chariot-movement)
Chandas: Requires verification

एष ते देव नेता रथस्पतिः शं रयिः । शं राये शं स्वस्तय इषःस्तुतो मनामहे देवस्तुतो मनामहे ॥

ए॒ष ते॑ देव नेता॒ रथ॒स्पति॒: शं र॒यिः । शं रा॒ये शं स्व॒स्तय॑ इष॒:स्तुतो॑ मनामहे देव॒स्तुतो॑ मनामहे ॥

eṣá te deva netā ráthaspátiḥ śáṁ rayíḥ | śáṁ rāyé śáṁ svastáya iṣáḥ-stutó manāmahe deva-stutó manāmahe ||

This is your guiding force, O divine Leader—the lord of the chariot: a peace that is wealth. Peace for our plenitude, peace for our well-being; praised by the powers of impulse, praised by the gods, we hold it in our thought and assent.

ए॒षः । ते॒ । दे॒व॒ । ने॒त॒रिति॑ । रथः॒पतिः॑ । शम् । र॒यिः । शम् । रा॒ये । शम् । स्व॒स्तये॑ । इ॒षः॒ऽस्तुतः॑ । म॒ना॒म॒हे॒ । दे॒व॒ऽस्तुतः॑ । म॒ना॒म॒हे॒ ॥एषः । ते । देव । नेतरिति । रथःपतिः । शम् । रयिः । शम् । राये । शम् । स्वस्तये । इषःस्तुतः । मनामहे । देवस्तुतः । मनामहे ॥eṣaḥ | te | deva | netariti | rathaḥpatiḥ | śam | rayiḥ | śam | rāye | śam | svastaye | iṣaḥ-stutaḥ | manāmahe | deva-stutaḥ | manāmahe

एषःthis (one)
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएष (सर्वनाम-प्रातिपदिक) < इदम्-श्रृंखला
तेof/for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
(Address)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नेताleader, guide
नेता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootनी (धातु) → नेता (कृदन्त, तृच्/तृन्-कर्तरि)
रथस्पतिःlord of the chariot
रथस्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ + पति (समासः: षष्ठी-तत्पुरुषः)
शम्auspiciously; for welfare
शम्:
(Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootशम् (निपात/अव्यय)
रयिःwealth, bounty
रयिः:
Kartā
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
शम्auspiciously
शम्:
(Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
रायेfor wealth
राये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
शम्auspiciously
शम्:
(Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
स्वस्तयेfor well-being
स्वस्तये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
इषःrefreshments, bounties
इषः:
Kartā
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, impulse, bounty’)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Kartā
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय; भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोगः)
मनामहेwe revere/think of
मनामहे:
(Main action)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) आत्मनेपदी; वैदिक ‘मनामहे’ = ‘we think/hold (in mind), we revere’
देवस्तुतःgod-praised
देवस्तुतः:
Karma
TypeAdjective (compound)
Rootदेव + स्तुत (समासः: कर्मधारय/तत्पुरुष; ‘praised by/for the gods’)
मनामहेwe revere/think of
मनामहे:
(Main action)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) आत्मनेपदी
देवस्तुतःgod-praised
देवस्तुतः:
Karma
TypeAdjective (compound)
Rootदेव + स्तुत (समास)
मनामहेwe revere/think of
मनामहे:
(Main action)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) आत्मनेपदी