HomeRig VedaMandala 5Sukta 49Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.49

Devata: Savitṛ and Bhaga; also Aśvins invoked for daily companionship

देवं वो अद्य सवितारमेषे भगं च रत्नं विभजन्तमायोः । आ वां नरा पुरुभुजा ववृत्यां दिवेदिवे चिदश्विना सखीयन् ॥

दे॒वं वो॑ अ॒द्य स॑वि॒तार॒मेषे॒ भगं॑ च॒ रत्नं॑ वि॒भज॑न्तमा॒योः । आ वां॑ नरा पुरुभुजा ववृत्यां दि॒वेदि॑वे चिदश्विना सखी॒यन् ॥

deváṃ vo adyá savitā́ram eṣé bhágaṃ ca rátnaṃ vibhájantam āyóḥ | ā́ vāṃ narā purubhujā vavṛtyāṃ divédive cid aśvinā sakhīyán ||

Today I seek for you the god Savitṛ, and Bhaga too, who apportions the treasure for life’s increase. And to you, O two lords who enjoy in many ways, O Aśvins, I would turn day by day, desiring your friendship.

दे॒वम् । वः॒ । अ॒द्य । स॒वि॒तार॑म् । आ । ई॒षे॒ । भग॑म् । च॒ । रत्न॑म् । वि॒ऽभज॑न्तम् । आ॒योः । आ । वा॒म् । न॒रा॒ । पु॒रु॒ऽभु॒जा॒ । व॒वृ॒त्या॒म् । दि॒वेऽदि॑वे । चि॒त् । अ॒श्वि॒ना॒ । स॒खि॒ऽयन् ॥देवम् । वः । अद्य । सवितारम् । आ । ईषे । भगम् । च । रत्नम् । विभजन्तम् । आयोः । आ । वाम् । नरा । पुरुभुजा । ववृत्याम् । दिवेदिवे । चित् । अश्विना । सखियन् ॥devam | vaḥ | adya | savitāram | ā | īṣe | bhagam | ca | ratnam | vi-bhajantam | āyoḥ | ā | vām | narā | puru-bhujā | vavṛtyām | dive--dive | cit | aśvinā | sakhi-yan

देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday / now
अद्य:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
सवितारम्Savitṛ (the Impeller)
सवितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
एषेI seek / I desire
एषे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootइष् (धातु, 1P) / इषे (वैदिक रूप)
भगम्Bhaga (the Dispenser of fortune)
भगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
रत्नम्treasure / precious gift
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
विभजन्तम्distributing / apportioning
विभजन्तम्:
विशेषण (कर्म-सम्बन्ध)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootवि-भज् (धातु) → विभजत् (वर्तमान कृदन्त)
आयोःof life / lifetime
आयोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक)
hither / towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वाम्you two
वाम्:
कर्म (आह्वान-लक्ष्य)
TypePronoun
Rootयुवद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नराO two men (Aśvins)
नरा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
पुरुभुजाO wide-giving / much-bestowing
पुरुभुजा:
सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरु-भुज् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
ववृत्याम्may I turn to / choose / approach
ववृत्याम्:
कर्तृ
TypeVerb (optative/precative-like Vedic form)
Rootवृ (धातु) → ववृत्य (कृदन्त) / वैदिक प्रयोग
दिवे-दिवेday by day
दिवे-दिवे:
अधिकारण
TypeNoun (reduplicated adverbial)
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिवस्/दिव)
चित्even / indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
सखीयन्seeking friendship / acting as a friend
सखीयन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple / verbal adjective
Rootसखी (प्रातिपदिक) → सखीय (कृदन्त/नामधातु) / वैदिक