HomeRig VedaMandala 5Sukta 47Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 5.47

Rishi: Atri (Ātreya tradition)
Devata: Poetic/cosmic: Mothers (mātaraḥ), the vigorous one (vṛṣan), and bridal powers (vadhvaḥ) as formative energies
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

वि तन्वते धियो अस्मा अपांसि वस्त्रा पुत्राय मातरो वयन्ति । उपप्रक्षे वृषणो मोदमाना दिवस्पथा वध्वो यन्त्यच्छ ॥

वि त॑न्वते॒ धियो॑ अस्मा॒ अपां॑सि॒ वस्त्रा॑ पु॒त्राय॑ मा॒तरो॑ वयन्ति । उ॒प॒प्र॒क्षे वृष॑णो॒ मोद॑माना दि॒वस्प॒था व॒ध्वो॑ य॒न्त्यच्छ॑ ॥

ví tanvate dhíyo asmai apā́ṃsi vástrā putrā́ya mātáro vayanti | upa-prakṣé vṛ́ṣaṇo mód amānā divás pathā́ vádhvo yánty áccha ||

For him the thoughts are spread out and the works are woven: the Mothers weave garments for the son. Near the vigorous one they rejoice; along the path of heaven the brides move toward him—powers of formation coming to clothe the growing divine birth within us.

वि । त॒न्व॒ते॒ । धियः॑ । अ॒स्मै॒ । अपां॑सि । वस्त्रा॑ । पु॒त्राय॑ । मा॒तरः॑ । व॒य॒न्ति॒ । उ॒प॒ऽप्र॒क्षे । वृष॑णः । मोद॑मानाः । दि॒वः । प॒था । व॒ध्वः॑ । य॒न्ति॒ । अच्छ॑ ॥वि । तन्वते । धियः । अस्मै । अपांसि । वस्त्रा । पुत्राय । मातरः । वयन्ति । उपप्रक्षे । वृषणः । मोदमानाः । दिवः । पथा । वध्वः । यन्ति । अच्छ ॥vi | tanvate | dhiyaḥ | asmai | apāṃsi | vastrā | putrāya | mātaraḥ | vayanti | upa-prakṣe | vṛṣaṇaḥ | modamānāḥ | divaḥ | pathā | vadhvaḥ | yanti | accha

विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि- (उपसर्ग)
तन्वते(he/it) stretches/spreads
तन्वते:
TypeVerb
Root√तन् (तनू)
धियःthoughts, insights, hymns
धियः:
Kartā
TypeNoun
Rootधि- (स्त्री.)
अस्मैto him/for him
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअयम् (अस्मद्-प्रत्ययात्मक दत्तिव)
अपांसिworks, deeds, labours
अपांसि:
Karma
TypeNoun
Rootअपस्- (नपुंस.)
वस्त्राःgarments, cloths
वस्त्राः:
Karma
TypeNoun
Rootवस्त्र- (नपुंस./पुं; यहाँ बहुवचन)
पुत्रायfor the son
पुत्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपुत्र- (पुं.)
मातरःmothers
मातरः:
Kartā
TypeNoun
Rootमातृ- (स्त्री.)
वयन्तिthey weave
वयन्ति:
TypeVerb
Root√वे (वय्) ‘to weave’
उपप्रक्षेat/near the side, in the vicinity
उपप्रक्षे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootउप-प्रक्ष- (प्रक्ष ‘side/region’; Vedic loc.)
वृषणःthe vigorous ones, bulls (strong males)
वृषणः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवृषण- (पुं.)
मोदमानाrejoicing, delighting
मोदमाना:
Kartā (सहवर्ती विशेषण)
TypeParticiple
Root√मुद् (to rejoice) → मोदमान-
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
Adhikaraṇa (संबन्ध-निर्देश)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (स्त्री.)
पथाby the path, along the way
पथा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपथ- (पुं.)
वध्वःbrides, young women
वध्वः:
Kartā
TypeNoun
Rootवधू- (स्त्री.)
यन्तिthey go
यन्ति:
TypeVerb
Root√या (to go)
अच्छtowards, to
अच्छ:
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (अव्यय)