HomeRig VedaMandala 5Sukta 45Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 5.45

Rishi: Atri (Ātreya tradition)
Devata: Sūrya (explicit); also Soma-falcon mythic resonance
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)

आ सूर्यो यातु सप्ताश्वः क्षेत्रं यदस्योर्विया दीर्घयाथे । रघुः श्येनः पतयदन्धो अच्छा युवा कविर्दीदयद्गोषु गच्छन् ॥

आ सूर्यो॑ यातु स॒प्ताश्व॒: क्षेत्रं॒ यद॑स्योर्वि॒या दी॑र्घया॒थे । र॒घुः श्ये॒नः प॑तय॒दन्धो॒ अच्छा॒ युवा॑ क॒विर्दी॑दय॒द्गोषु॒ गच्छ॑न् ॥

ā́ sū́ryo yātu saptā́śvaḥ kṣétram yád asyorviyā́ dīrghayā́the | raghúḥ śyénáḥ patayad ándho ácchā yúvā kavír dī́dayad góṣu gácchan ||

Let Sūrya come, the seven-horsed, to the field that is his wide realm and long course. The swift falcon flies to the Soma-rapture; the young seer shines as he goes among the Rays (cows).

आ । सूर्यः॑ । या॒तु॒ । स॒प्तऽअ॑श्वः । क्षेत्र॑म् । यत् । अ॒स्य॒ । उ॒र्वि॒या । दी॒र्घ॒ऽया॒थे । र॒घुः । श्ये॒नः । प॒त॒य॒त् । अन्धः॑ । अच्छ॑ । युवा॑ । क॒विः । दी॒द॒य॒त् । गोषु॑ । गच्छ॑न् ॥आ । सूर्यः । यातु । सप्तअश्वः । क्षेत्रम् । यत् । अस्य । उर्विया । दीर्घयाथे । रघुः । श्येनः । पतयत् । अन्धः । अच्छ । युवा । कविः । दीदयत् । गोषु । गच्छन् ॥ā | sūryaḥ | yātu | sapta-aśvaḥ | kṣetram | yat | asya | urviyā | dīrgha-yāthe | raghuḥ | śyenaḥ | patayat | andhaḥ | accha | yuvā | kaviḥ | dīdayat | goṣu | gacchan

hither; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
यातुlet (him) go/come
यातु:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थ धातु)
सप्ताश्वःhaving seven horses
सप्ताश्वः:
Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootसप्ताश्व (समास: सप्त + अश्व)
क्षेत्रम्field; domain
क्षेत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
Karma (क्षेत्रम् इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
— (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उर्वियाwith broadness; widely
उर्विया:
Karaṇa (प्रकारेण/विस्तारेण)
TypeNoun (instrumental of manner) / Adjective
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
दीर्घयाथेby a long course/road
दीर्घयाथे:
Karaṇa (मार्गेण/पथेना)
TypeNoun (compound) / Adjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक) + याथ (प्रातिपदिक ‘path, course’)
रघुःswift
रघुः:
Kartā (श्येनस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootरघु (प्रातिपदिक)
श्येनःfalcon; hawk
श्येनः:
Kartā
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
पतयत्flew
पतयत्:
TypeVerb
Rootपत् (गत्यर्थ/पतने धातु)
अन्धःSoma-juice; draught
अन्धः:
Karma
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
अच्छाtowards; unto
अच्छा:
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
युवाyoung
युवा:
Kartā (कवेर् विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
कविःseer; sage
कविः:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
दीदयत्shone; flashed
दीदयत्:
TypeVerb
Rootदीद्/दी (दीप्तौ धातु; वेदिक पुनरुक्त-आदेश)
गोषुamong the cows; in the cattle
गोषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
गच्छन्going; moving
गच्छन्:
Kartā (अनुषङ्गेण)
TypeParticiple
Rootगम् (गत्यर्थ धातु)