HomeRig VedaMandala 5Sukta 45Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 5.45

Rishi: Atri (Ātreya tradition)
Devata: Indra-Aṅgiras complex; Saramā as revelatory power; Soma-pressing implied by adri
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)

अनूनोदत्र हस्तयतो अद्रिरार्चन्येन दश मासो नवग्वाः । ऋतं यती सरमा गा अविन्दद्विश्वानि सत्याङ्गिराश्चकार ॥

अनू॑नो॒दत्र॒ हस्त॑यतो॒ अद्रि॒रार्च॒न्येन॒ दश॑ मा॒सो नव॑ग्वाः । ऋ॒तं य॒ती स॒रमा॒ गा अ॑विन्द॒द्विश्वा॑नि स॒त्याङ्गि॑राश्चकार ॥

anū́nod átra hástayato ádrir ā́rcan yéna dáśa mā́sō nava-gvā́ḥ | ṛtáṃ yatī́ sarámā gā́ avindad víśvāni satyā́ aṅgírāś cakāra ||

Here the pressing-stone was set in motion by the hands; by that the Navagvas sang through the ten months. Moving in the Truth, Saramā found the Rays (the Cows); the Aṅgirases made all things true and accomplished.

अनू॑नोत् । अत्र॑ । हस्त॑ऽयतः । अद्रिः॑ । आर्च॑न् । येन॑ । दश॑ । मा॒सः । नव॑ऽग्वाः । ऋ॒तम् । य॒ती । स॒रमा॑ । गाः । अ॒वि॒न्द॒त् । विश्वा॑नि । स॒त्या । अङ्गि॑राः । च॒का॒र॒ ॥अनूनोत् । अत्र । हस्तयतः । अद्रिः । आर्चन् । येन । दश । मासः । नवग्वाः । ऋतम् । यती । सरमा । गाः । अविन्दत् । विश्वानि । सत्या । अङ्गिराः । चकार ॥anūnot | atra | hasta-yataḥ | adriḥ | ārcan | yena | daśa | māsaḥ | nava-gvāḥ | ṛtam | yatī | saramā | gāḥ | avindat | viśvāni | satyā | aṅgirāḥ | cakāra

अनूनोदत्impelled/urged on
अनूनोदत्:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Rootअनु-नुद्
त्रःthe protector (Tṛ)
त्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootत्र (प्रातिपदिक)
हस्तयतःof the hand-stretching/hand-wielding (one)
हस्तयतः:
Sambandha (genitive relation)
TypeAdjective/Participle
Rootहस्तयत् (प्रातिपदिक; from √यत् ‘to strive/extend’, with हस्त ‘hand’)
अद्रिःthe stone/rock (press-stone)
अद्रिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
आर्चत्sang/recited
आर्चत्:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Rootआ-√ऋच्
अन्येनwith another (means/one)
अन्येन:
Karaṇa
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
दशten
दश:
Viśeṣaṇa (quantifier)
TypeNumeral
Rootदशन् (संख्या)
मासःmonths
मासः:
Kartā/Adhikaraṇa (time-span as subject/frame)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
नवग्वाःthe Navagvas (a group of seers)
नवग्वाः:
Kartā
TypeNoun
Rootनवग्व (प्रातिपदिक)
ऋतम्the ṛta (cosmic order/truth)
ऋतम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
यतीstriving/going
यती:
Kartā (agreeing with सरमा)
TypeAdjective/Participle
Rootयत् (प्रातिपदिक; ‘striving/going’)
सरमाSaramā
सरमा:
Kartā
TypeProper Noun
Rootसरमा (प्रातिपदिक)
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अविन्दत्found/discovered
अविन्दत्:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Rootअ-√विद् (vind ‘to find’)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सत्याङ्गिराःthe true Aṅgirases
सत्याङ्गिराः:
Kartā
TypeNoun (compound epithet)
Rootसत्याङ्गिर (प्रातिपदिक; ‘true Aṅgiras’)
चकारmade/did
चकार:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Root√कृ