HomeRig VedaMandala 5Sukta 44Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 5.44

Devata: Agni (probable continuation of 5.44 Agni praise; also compatible with Sūrya/Āditya imagery—kept as probable Agni with luminous function)

श्रिये सुदृशीरुपरस्य याः स्वर्विरोचमानः ककुभामचोदते । सुगोपा असि न दभाय सुक्रतो परो मायाभिॠत आस नाम ते ॥

श्रि॒ये सु॒दृशी॒रुप॑रस्य॒ याः स्व॑र्वि॒रोच॑मानः क॒कुभा॑मचो॒दते॑ । सु॒गो॒पा अ॑सि॒ न दभा॑य सुक्रतो प॒रो मा॒याभि॑ॠ॒त आ॑स॒ नाम॑ ते ॥

śríye sudṛ́śīr úparasya yā́ḥ svàr virocámānaḥ kakúbhām acódate | sugópā asi ná dábhāya sukrato paró māyā́bhiḥ ṛté āsa nā́ma te ||

For the splendour you set in motion the fair-seeing heights of the upper realm, shining out in the svar-world. You are a good guardian—hard to assail, O power of luminous will; beyond the deceits, founded in the Truth, your very name abides.

श्रि॒ये । सु॒ऽदृशीः॑ । उप॑रस्य । याः । स्वः॑ । वि॒ऽरोच॑मानः । क॒कुभा॑म् । अ॒चो॒दते॑ । सु॒ऽगो॒पाः । अ॒सि॒ । न । दभा॑य । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो । प॒रः । मा॒याभिः॑ । ऋ॒ते । आ॒स॒ । नाम॑ । ते॒ ॥श्रिये । सुदृशीः । उपरस्य । याः । स्वः । विरोचमानः । ककुभाम् । अचोदते । सुगोपाः । असि । न । दभाय । सुक्रतो इति सुक्रतो । परः । मायाभिः । ऋते । आस । नाम । ते ॥śriye | su-dṛśīḥ | uparasya | yāḥ | svaḥ | vi-rocamānaḥ | kakubhām | acodate | su-gopāḥ | asi | na | dabhāya | sukrato itisu-krato | paraḥ | māyābhiḥ | ṛte | āsa | nāma | te

श्रियेfor splendor/beauty (for prosperity)
श्रिये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootश्री (स्त्री. प्रातिपदिक) / √श्रि (धातु: श्रयणे/श्रियते)
सुदृशीःbeautiful to see, fair-looking (fem. pl.)
सुदृशीः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-दृश् (प्रातिपदिक: सुदृशी-)
उपरस्यof the upper (region/one)
उपरस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun/Adjective
Rootउपर (प्रातिपदिक)
याःwho/which (fem. pl.)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वर्विरोचमानःshining forth in heaven / radiating with light
स्वर्विरोचमानः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Rootस्वर् + वि-√रुच् (कृदन्त: विरोचमान-)
ककुभाम्the quarters/directions
ककुभाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootककुभ् (स्त्री. प्रातिपदिक)
अचोदतेimpels/sets in motion
अचोदते:
क्रिया
TypeVerb
Root√चुद् (प्रेरणे)
सुगोपाःa good protector/guardian
सुगोपाः:
कर्तृ/सम्बोधन-भाव (स्तुत्यर्थ)
TypeAdjective/Noun
Rootसु-गोपा (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भूवाचक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
दभायto be deceived/overpowered (to be harmed)
दभाय:
प्रयोजन (उद्देश्य)
TypeVerb (infinitival) / verbal noun
Root√दभ् (हिंसने/दम्भने)
सुक्रतोO good-minded/strong-willed one
सुक्रतो:
सम्बोधन
TypeAdjective (voc.)
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक)
परोfar beyond, higher
परो:
अधिकरण/विशेषण (स्थित्यर्थ)
TypeAdjective/Adverbial
Rootपर (प्रातिपदिक)
मायाभिःby (your) powers/arts, by māyās
मायाभिः:
करण
TypeNoun
Rootमाया (स्त्री. प्रातिपदिक)
ऋतःṛta, cosmic order/truth
ऋतः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootऋत (नपुं./पुं. प्रातिपदिक)
आसwas
आस:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भूवाचक)
नामindeed, namely
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम (निपात)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)