HomeRig VedaMandala 5Sukta 41Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 5.41

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Uṣas-Naktā (Dawn and Night) as paired powers; also the hymn-power (arká) as instrument
Chandas: Trishtubh (probable)

उप व एषे वन्द्येभिः शूषैः प्र यह्वी दिवश्चितयद्भिरर्कैः । उषासानक्ता विदुषीव विश्वमा हा वहतो मर्त्याय यज्ञम् ॥

उप॑ व॒ एषे॒ वन्द्ये॑भिः शू॒षैः प्र य॒ह्वी दि॒वश्चि॒तय॑द्भिर॒र्कैः । उ॒षासा॒नक्ता॑ वि॒दुषी॑व॒ विश्व॒मा हा॑ वहतो॒ मर्त्या॑य य॒ज्ञम् ॥

úpa va eṣé vándyebhiḥ śūṣáiḥ prá yahvī́ diváś citáyadbhir arkáiḥ | uṣásā náktā vidúṣīva víśvam ā́ há vahato martyā́ya yajñám ||

I draw near with forces worthy of adoration, with hymns that awaken even the heaven. Dawn and Night, as if knowing all, bring here the whole sacrifice for the mortal—carry it into our embodied field of offering.

उप॑ । वः॒ । एषे॑ । वन्द्ये॑भिः । शू॒षैः । प्र । य॒ह्वी इति॑ । दि॒वः । चि॒तय॑त्ऽभिः । अ॒र्कैः । उ॒षसा॒नक्ता॑ । वि॒दुषी॑इ॒वेति॑ वि॒दुषी॑ऽइव । विश्व॑म् । आ । ह॒ । व॒ह॒तः॒ । मर्त्या॑य । य॒ज्ञम् ॥उप । वः । एषे । वन्द्येभिः । शूषैः । प्र । यह्वी इति । दिवः । चितयत्भिः । अर्कैः । उषसानक्ता । विदुषीइवेति विदुषीइव । विश्वम् । आ । ह । वहतः । मर्त्याय । यज्ञम् ॥upa | vaḥ | eṣe | vandyebhiḥ | śūṣaiḥ | pra | yahvī iti | divaḥ | citayat-bhiḥ | arkaiḥ | uṣasānaktā | viduṣīivetividuṣī-iva | viśvam | ā | ha | vahataḥ | martyāya | yajñam

उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग) / उप (अव्यय)
वःto you (pl.)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
एषेI approach
एषे:
Kartā
TypeVerb
Rootइष् (धातु) / √इष् ‘गमन/प्रेरण’
वन्द्येभिःwith/through the praiseworthy (ones/means)
वन्द्येभिः:
Karaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootवन्द्य (√वन्द् ‘स्तुति/वन्दन’ से कृत्य-प्रत्यय)
शूषैःwith vigor, with strength
शूषैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशूष (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
यह्वीswift/impetuous (f.)
यह्वी:
Kartā
TypeAdjective
Rootयह्वी (प्रातिपदिक; ‘वेगवती/प्रवहन्ती’)
दिवःof heaven, from heaven
दिवः:
Apādāna (source) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
चितयद्भिःwith those that make perceive/that make conspicuous
चितयद्भिः:
Karaṇa
TypeParticiple
Root√चित् (चेतने/चिन्तायाम्) → चितयत् (वर्तमान कृदन्त)
अर्कैःwith hymns/songs of praise
अर्कैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
उषासाDawn (and)
उषासा:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
नक्ताNight (together with Dawn)
नक्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootनक्त्/नक्तम् (प्रातिपदिक)
विदुषीknowing, wise (two goddesses)
विदुषी:
Kartā (qualifier)
TypeParticiple (f.)
Root√विद् (ज्ञाने) → विदुषी (भूत/परिपूर्ण कृदन्त)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
विश्वम्all, the whole (world/creation)
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
hither, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
हाindeed, lo
हा:
TypeIndeclinable
Rootहा (निपात)
वहतःyou two convey/bring
वहतः:
Kartā
TypeVerb
Root√वह् (वहने)
मर्त्यायfor the mortal (man)
मर्त्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice, the rite
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)