HomeRig VedaMandala 5Sukta 41Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 5.41

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: The ‘great ones’ (mahāntaḥ) — collective divine powers previously invoked; implicit moral-cosmic governance
Chandas: Trishtubh (probable)

विदा चिन्नु महान्तो ये व एवा ब्रवाम दस्मा वार्यं दधानाः । वयश्चन सुभ्व आव यन्ति क्षुभा मर्तमनुयतं वधस्नैः ॥

वि॒दा चि॒न्नु म॑हान्तो॒ ये व॒ एवा॒ ब्रवा॑म दस्मा॒ वार्यं॒ दधा॑नाः । वय॑श्च॒न सु॒भ्व१॒॑ आव॑ यन्ति क्षु॒भा मर्त॒मनु॑यतं वध॒स्नैः ॥

vidā́ cit nu mahā́nto yé va evā́ bravāma dasmā́ vā́ryaṃ dádhānāḥ | váyaś caná su-bhvá ā́va yanti kṣubhā́ mártam anuyatáṃ vadhasnáiḥ ||

Indeed, the great ones know—those very ones of yours of whom we speak—wonder-workers bearing the precious plenitude. Even the birds of good becoming come down; but the shaking forces pursue the mortal who follows wrongly, with their smiting powers.

वि॒द । चि॒त् । नु । म॒हा॒न्तः॒ । ये । वः॒ । एवाः॑ । ब्रवा॑म । द॒स्माः॒ । वार्य॑म् । दधा॑नाः । वयः॑ । च॒न । सु॒ऽभ्वः॑ । आ । अव॑ । य॒न्ति॒ । क्षु॒भा । मर्त॑म् । अनु॑ऽयतम् । व॒ध॒ऽस्नैः ॥विद । चित् । नु । महान्तः । ये । वः । एवाः । ब्रवाम । दस्माः । वार्यम् । दधानाः । वयः । चन । सुभ्वः । आ । अव । यन्ति । क्षुभा । मर्तम् । अनुयतम् । वधस्नैः ॥vida | cit | nu | mahāntaḥ | ye | vaḥ | evāḥ | bravāma | dasmāḥ | vāryam | dadhānāḥ | vayaḥ | cana | su-bhvaḥ | ā | ava | yanti | kṣubhā | martam | anu-yatam | vadha-snaiḥ

विदाhe knows / he has found
विदा:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (√विद् ‘जानना/पाना’)
चित्indeed, even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय) (< PIE *kʷid ‘indeed’)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
महान्तःthe great (ones)
महान्तः:
कर्तृ (विदा इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
कर्तृ (महान्तः इत्यस्य विशेषण/सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःto you / of you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (ब्रवामि इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एवjust, indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
ब्रवामwe speak / we say
ब्रवाम:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (√ब्रू ‘कथयति/वदति’)
दस्माःthe wondrous (ones)
दस्माः:
सम्बोधन/कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘the wondrous ones’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootदस्म (प्रातिपदिक; ‘अद्भुत/दक्ष’)
वार्यम्a choice boon / excellent gift
वार्यम्:
कर्म (दधानाः इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootवार्य (प्रातिपदिक < वर्/वृ ‘choose, excellent’)
दधानाःbearing, holding
दधानाः:
कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘bearing’)
TypeVerb (participle)
Rootधा (√धा ‘धारयति/दधाति’)
वयःvigor / vital power
वयः:
कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘vigor/strength’ as subject)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
चनalso, even
चन:
TypeIndeclinable
Rootचन (अव्यय; = च + न/नु, emphatic)
सुभ्वेto/into well-being, auspiciousness
सुभ्वे:
अधिकरण/सम्प्रदान (यन्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसुभ्व (प्रातिपदिक; ‘सु-भ्व’ = ‘well-being/auspicious state’)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तिthey go / they come
यन्ति:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootया (√या ‘गच्छति’)
क्षुभाwith agitation, with shaking
क्षुभा:
करण (अनुयतं इत्यस्य)
TypeNoun (instrumental) / verbal noun
Rootक्षुभ् (√क्षुभ् ‘क्षोभयति/उद्वेजयति’)
मर्तम्the mortal
मर्तम्:
कर्म (अनुयतं इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
अनुयतम्pursued, followed
अनुयतम्:
विशेषण (मर्तम्) / कर्म-सम्बन्ध
TypeVerb (participle)
Rootयत् (√यत् ‘प्रयत्न/नियमन’; with अनु- ‘follow/pursue’)
वधस्नैःwith weapons / with slaying means
वधस्नैः:
करण
TypeNoun
Rootवधस्नि (प्रातिपदिक; ‘weapon/means of slaying’, from √वध् ‘to strike/kill’)