HomeRig VedaMandala 5Sukta 41Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 5.41

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Rudra (Rudriya aspect) and Bhaga; with protective invocation of Waters, Plants, Heaven, Forests, Mountains
Chandas: Trishtubh (probable)

कथा महे रुद्रियाय ब्रवाम कद्राये चिकितुषे भगाय । आप ओषधीरुत नोऽवन्तु द्यौर्वना गिरयो वृक्षकेशाः ॥

क॒था म॒हे रु॒द्रिया॑य ब्रवाम॒ कद्रा॒ये चि॑कि॒तुषे॒ भगा॑य । आप॒ ओष॑धीरु॒त नो॑ऽवन्तु॒ द्यौर्वना॑ गि॒रयो॑ वृ॒क्षके॑शाः ॥

kathā mahé rudriyā́ya bravāma kadrā́ye cikitúṣe bhágāya | ā́pa óṣadhīr utá no’vantu dyáur vánā giráyo vṛkṣakéśāḥ ||

How shall we speak to the Great one of Rudra’s power, and to Bhaga the knower, for the giving of delight? May the Waters and the healing plants protect us; may Heaven, the forests, and the mountains with tree-hair guard and shelter our path.

क॒था । म॒हे । रु॒द्रिया॑य । ब्र॒वा॒म॒ । कत् । रा॒ये । चि॒कि॒तुषे॑ । भगा॑य । आपः॑ । ओष॑धीः । उ॒त । नः॒ । अ॒व॒न्तु॒ । द्यौः । वना॑ । गि॒रयः॑ । वृ॒क्षऽके॑शाः ॥कथा । महे । रुद्रियाय । ब्रवाम । कत् । राये । चिकितुषे । भगाय । आपः । ओषधीः । उत । नः । अवन्तु । द्यौः । वना । गिरयः । वृक्षकेशाः ॥kathā | mahe | rudriyāya | bravāma | kat | rāye | cikituṣe | bhagāya | āpaḥ | oṣadhīḥ | uta | naḥ | avantu | dyauḥ | vanā | girayaḥ | vṛkṣa-keśāḥ

कथाhow? in what way?
कथा:
Adhikaraṇa (प्रकार/रीति-प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथा (प्रश्नाव्यय)
महेto the great (one)
महे:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
रुद्रियायto Rudra / to the Rudrian (deity)
रुद्रियाय:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootरुद्रिय (प्रातिपदिक; रुद्र-सम्बन्धी)
ब्रवामmay we speak / let us say
ब्रवाम:
Kriyā (वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
कद्रायेto the brown/dusky one
कद्राये:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootकद्र (प्रातिपदिक; विशेषण)
चित्indeed, even
चित्:
(निपात; अर्थ-प्रबलन)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
चिकितुषेto the discerning/wise one
चिकितुषे:
Sampradāna
TypeParticiple (Adjective/Noun)
Rootचिकितुष् (कृदन्त; √चित्/चिकित् ‘to perceive/understand’)
भगायto Bhaga (the distributor of fortune)
भगाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
आपःthe waters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
ओषधीःplants, healing herbs
ओषधीः:
Karma
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
उतand, also
उत:
(निपात; समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अवन्तुmay they protect/help
अवन्तु:
Kriyā (वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (धातु)
द्यौःHeaven, the Sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
वनाforests, woods
वना:
Kartā
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
गिरयःmountains
गिरयः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
वृक्षकेशाःtree-haired (i.e., with trees as their hair), wooded
वृक्षकेशाः:
Kartā (गिरयः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (Compound)
Rootवृक्ष-केश (समास; वृक्ष ‘tree’ + केश ‘hair’)