HomeRig VedaMandala 5Sukta 40Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 5.40

Rishi: Atri Bhāuma (hymn voice; verse addresses Atri and invokes Mitra-Varuṇa)
Devata: Mitra-Varuṇa (protective pair; with Atri as invoked seer-power)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical check)

मा मामिमं तव सन्तमत्र इरस्या द्रुग्धो भियसा नि गारीत् । त्वं मित्रो असि सत्यराधास्तौ मेहावतं वरुणश्च राजा ॥

मा मामि॒मं तव॒ सन्त॑मत्र इर॒स्या द्रु॒ग्धो भि॒यसा॒ नि गा॑रीत् । त्वं मि॒त्रो अ॑सि स॒त्यरा॑धा॒स्तौ मे॒हाव॑तं॒ वरु॑णश्च॒ राजा॑ ॥

mā́ mām imáṃ táva sántaṃ atra irasyā́ drugdhó bhiyásā ní gārīt | tváṃ mitró asi satyárādhās táu mā́ ihā́vatam váruṇaś ca rājā́ ||

Let not this one, who is thine, O Atri, be cast down by fear through the harm of jealousy. Thou art Mitra, of true fulfillments; do you two—Mitra and King Varuṇa—protect me here.

मा । माम् । इ॒मम् । तव॑ । सन्त॑म् । अ॒त्रे॒ । इ॒र॒स्या । द्रु॒ग्धः । भि॒यसा॑ । नि । गा॒री॒त् । त्वम् । मि॒त्रः । अ॒सि॒ । स॒त्यऽरा॑धाः । तौ । मा॒ । इ॒ह । अ॒व॒त॒म् । वरु॑णः । च॒ । राजा॑ ॥मा । माम् । इमम् । तव । सन्तम् । अत्रे । इरस्या । द्रुग्धः । भियसा । नि । गारीत् । त्वम् । मित्रः । असि । सत्यराधाः । तौ । मा । इह । अवतम् । वरुणः । च । राजा ॥mā | mām | imam | tava | santam | atre | irasyā | drugdhaḥ | bhiyasā | ni | gārīt | tvam | mitraḥ | asi | satya-rādhāḥ | tau | mā | iha | avatam | varuṇaḥ | ca | rājā

माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय-निषेध) / मा (धातु: मा ‘मापन’—यहाँ नहीं)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमिमंharm (me) / injure (me)
अमिमं:
TypeVerb
Rootअमि (धातु: अम्/अमि ‘हानि/हिंसा/पीडा’ वैदिक) अथवा अमी (अव्यय/क्रिया-रूप) — यहाँ आज्ञार्थ/निषेध के साथ क्रिया
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सन्तम्being; existent
सन्तम्:
Karma (विशेष्य-सम्बन्ध) / विशेषण
TypeAdjective (participle)
Rootसत् (प्रातिपदिक; √अस् ‘to be’ का वर्तमान कृदन्त)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
इरस्याःof jealousy / from jealousy
इरस्याः:
सम्बन्ध (कारण/हेतु-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootईर्ष्या/इरस्या (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘envy, jealousy’)
द्रुग्धःhaving wronged; treacherous
द्रुग्धः:
Kartā (वाक्य-कर्ता के रूप में) / विशेषण
TypeAdjective (participle)
Rootद्रुह् (धातु ‘द्रोह/अपकार’) → द्रुग्ध (भूतकृदन्त)
भियसाthrough fear / out of fear
भियसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootभियस्/भिया (स्त्री. ‘fear’)
निdown; in; completely
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
अगारीत्he uttered / he sang / he proclaimed
अगारीत्:
TypeVerb
Rootगॄ/गॢ (धातु: गॄ ‘गिर्/स्तुति/उच्चारण’ वैदिक) + आ (उपसर्ग) → आ-गारीत्
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā (समास/सम्बोधनात्मक विधेय) / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootमित्र (पुं. प्रातिपदिक; देवता-नाम)
असिare
असि:
TypeVerb
Root√अस् (धातु ‘to be’)
सत्यराधाःwhose favors are true; truly gracious
सत्यराधाः:
Kartā (विशेषण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootसत्य-राधस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय; ‘true/faithful + bounty/favor’)
तौthose two
तौ:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेto me / for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हावतम्call; invoke
हावतम्:
TypeVerb
Root√हू (धातु ‘to call, invoke’) → हावयति (कारक) / हावत् (वैदिक रूप)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā (समुच्चित) / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootवरुण (पुं. प्रातिपदिक; देवता-नाम)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
राजाking
राजा:
Kartā (विधेय) / अपादान नहीं
TypeNoun
Rootराजन् (पुं. प्रातिपदिक)