HomeRig VedaMandala 5Sukta 38Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.38

Devata: Indra
Chandas: Gayatri (probable for RV 5.38; requires metrical verification)

उरोष्ट इन्द्र राधसो विभ्वी रातिः शतक्रतो । अधा नो विश्वचर्षणे द्युम्ना सुक्षत्र मंहय ॥

उ॒रोष्ट॑ इन्द्र॒ राध॑सो वि॒भ्वी रा॒तिः श॑तक्रतो । अधा॑ नो विश्वचर्षणे द्यु॒म्ना सु॑क्षत्र मंहय ॥

uróṣṭa indra rā́dhaso vi-bhvī́ rātíḥ śatakrato | ádhā no viśva-carṣaṇe dyumnā́ su-kṣatra maṃhaya ||

Wide indeed, O Indra, is your abundance; all-pervading is your giving, O doer of a hundred powers. Then for us, O knower of all human kinds, O good-ruler, increase the luminous strengths.

उ॒रोः । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । राध॑सः । वि॒ऽभ्वी । रा॒तिः । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । अध॑ । नः॒ । वि॒श्व॒ऽच॒र्ष॒णे॒ । द्यु॒म्ना । सु॒ऽक्ष॒त्र॒ । मं॒ह॒य॒ ॥उरोः । ते । इन्द्र । राधसः । विभ्वी । रातिः । शतक्रतो इति शतक्रतो । अध । नः । विश्वचर्षणे । द्युम्ना । सुक्षत्र । मंहय ॥uroḥ | te | indra | rādhasaḥ | vi-bhvī | rātiḥ | śatakrato itiśata-krato | adha | naḥ | viśva-carṣaṇe | dyumnā | su-kṣatra | maṃhaya

उरोष्टेthe broad (abundant) favor/aid
उरोष्टे:
कर्तृ (वाक्ये विषय/कर्ता-रूपेण) अथवा विधेय-नाम
TypeNoun
Rootउरु- (प्रातिपदिक ‘wide, broad’) + -ष्टि- (स्त्री. ‘praise/aid, favor’; RV usage) → उरोष्टि-
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र- (देवनाम, प्रातिपदिक)
राधसःof bounty / of wealth
राधसः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootराधस्- (नपुं. ‘bounty, wealth, gift’)
विभ्वीall-pervading, widespread
विभ्वी:
विशेषण (कर्तृ/विषय-सम्बद्ध)
TypeAdjective
Rootवि-भू (धातु ‘to be, to become; to pervade’) → विभ्वी- (स्त्री. ‘pervading, all-encompassing’; adjectival)
रातिःa gift; giving
रातिः:
कर्तृ/विषय (समुच्चित-नाम)
TypeNoun
Rootरा (धातु ‘to give’) → राति- (स्त्री. ‘gift, giving, bounty’)
शतक्रतोO you of a hundred powers (Śatakratu)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशत- (‘hundred’) + क्रतु- (‘power, resolve, intelligence’) → शतक्रतु- (इन्द्रस्य विशेषणम्)
अधाthen; now
अधा:
सम्बन्ध/काल-निर्देश (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधा (अव्यय; ‘then, thereafter, now’)
नःof us; for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our; for us—contextually beneficiary)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
विश्वचर्षणेO (lord) of all peoples
विश्वचर्षणे:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootविश्व- (‘all’) + चर्षणि- (पुं. ‘men, peoples’; RV) → विश्वचर्षणि- (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; इन्द्रस्य विशेषणम्)
द्यु्म्नाsplendors; glories
द्यु्म्ना:
कर्म (यत् वर्ध्यते/प्रदीयते)
TypeNoun
Rootद्यु्म्न- (नपुं. ‘splendor, glory, brilliance’)
सुक्षत्रO good ruler / of good dominion
सुक्षत्र:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootसु- (‘good’) + क्षत्र- (नपुं. ‘dominion, power; rule’) → सुक्षत्र- (इन्द्रस्य विशेषणम्)
मंहयmake (us) abundant; grant; enrich
मंहय:
क्रिया (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Rootमंह् (धातु; RV ‘to grant, to bestow, to make abundant’)