HomeRig VedaMandala 5Sukta 3Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.3

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.3)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable for RV 5.3; needs metrical verification by syllable count)

न त्वद्धोता पूर्वो अग्ने यजीयान्न काव्यैः परो अस्ति स्वधावः । विशश्च यस्या अतिथिर्भवासि स यज्ञेन वनवद्देव मर्तान् ॥

न त्वद्धोता॒ पूर्वो॑ अग्ने॒ यजी॑या॒न्न काव्यै॑: प॒रो अ॑स्ति स्वधावः । वि॒शश्च॒ यस्या॒ अति॑थि॒र्भवा॑सि॒ स य॒ज्ञेन॑ वनवद्देव॒ मर्ता॑न् ॥

ná tvád dhótā pū́rvo agne yájīyān ná kā́vyaiḥ paró asti svadhāvaḥ | viśáś ca yásyā átithir bhávāsi sá yajñéna vanavad deva mártān ||

None is a priest of offering before you, O Agni, none more worthy of sacrifice, none higher even among the seer-poets, O self-powered one. The mortal for whose peoples you become the welcomed Guest—he wins by the sacrifice, O divine Power, the human forces (into right order and possession).

न । त्वत् । होता॑ । पूर्वः॑ । अ॒ग्ने॒ । यजी॑यान् । न । काव्यैः॑ । प॒रः । अ॒स्ति॒ । स्व॒धा॒ऽवः । वि॒शः । च॒ । यस्याः॑ । अति॑थिः । भवा॑सि । सः । य॒ज्ञेन॑ । व॒न॒ऽव॒त् । दे॒व॒ । मर्ता॑न् ॥न । त्वत् । होता । पूर्वः । अग्ने । यजीयान् । न । काव्यैः । परः । अस्ति । स्वधावः । विशः । च । यस्याः । अतिथिः । भवासि । सः । यज्ञेन । वनवत् । देव । मर्तान् ॥na | tvat | hotā | pūrvaḥ | agne | yajīyān | na | kāvyaiḥ | paraḥ | asti | svadhāvaḥ | viśaḥ | ca | yasyāḥ | atithiḥ | bhavāsi | saḥ | yajñena | vana-vat | deva | martān

not
:
TypeIndeclinable
Root
त्वत्than you / from you
त्वत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootत्वद्
होताHotṛ-priest / invoker
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ
पूर्वःformer / earlier
पूर्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपूर्व
अग्नेO Agni
अग्ने:
TypeNoun
Rootअग्नि
यजीयान्more worthy of worship / better sacrificer
यजीयान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootयजीयस् (यज्-धातोः तुलनात्मक-विशेषणम्)
not
:
TypeIndeclinable
Root
काव्यैःby poetic arts / by the (Kavi-)wisdoms
काव्यैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootकाव्य
परःhigher / superior
परः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपर
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
स्वधावःO self-empowered / possessing svadhā
स्वधावः:
TypeAdjective
Rootस्वधावन्
विशःclans / peoples
विशः:
Kartā
TypeNoun
Rootविश्
and
:
TypeIndeclinable
Root
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
अतिथिःguest
अतिथिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअतिथि
भवसिyou become / you are
भवसि:
TypeVerb
Rootभू
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
यज्ञेनby/with the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
वनवत्won / gained
वनवत्:
TypeVerb
Rootवन्/वनवद् (वन् ‘to win’ इत्यस्य परस्मैपद-लिट्/लुङ्-प्रयोगः; वेदिकं रूपम्)
देवO god
देव:
TypeNoun
Rootदेव
मर्तान्mortals
मर्तान्:
Karma
TypeNoun
Rootमर्त