HomeRig VedaMandala 5Sukta 29Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 5.29

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Indra (Vajrin)
Chandas: Trishtubh (probable)

एता विश्वा चकृवाँ इन्द्र भूर्यपरीतो जनुषा वीर्येण । या चिन्नु वज्रिन्कृणवो दधृष्वान्न ते वर्ता तविष्या अस्ति तस्याः ॥

ए॒ता विश्वा॑ चकृ॒वाँ इ॑न्द्र॒ भूर्यप॑रीतो ज॒नुषा॑ वी॒र्ये॑ण । या चि॒न्नु व॑ज्रिन्कृ॒णवो॑ दधृ॒ष्वान्न ते॑ व॒र्ता तवि॑ष्या अस्ति॒ तस्या॑: ॥

etā́ víśvā cakṛvā́ṁ indra bhū́ry áparīto jánuṣā vī́ryeṇa | yā́ cín nu vajrin kṛṇávo dadhṛṣvā́n na te vartā́ táviṣyā asti tásyāḥ ||

All these you have accomplished, O Indra—many, unbounded—by your very birth and by your hero-force. Whatever you yet do, O Vajrin, daring in power—there is no limit, no turning-point that contains that might of yours.

ए॒ता । विश्वा॑ । च॒कृ॒ऽवान् । इ॒न्द्र॒ । भूरि॑ । अप॑रिऽइतः । ज॒नुषा॑ । वी॒र्ये॑ण । या । चि॒त् । नु । व॒ज्रि॒न् । कृ॒णवः॑ । द॒धृ॒ष्वान् । न । ते॒ । व॒र्ता । तवि॑ष्याः । अ॒स्ति॒ । तस्याः॑ ॥एता । विश्वा । चकृवान् । इन्द्र । भूरि । अपरिइतः । जनुषा । वीर्येण । या । चित् । नु । वज्रिन् । कृणवः । दधृष्वान् । न । ते । वर्ता । तविष्याः । अस्ति । तस्याः ॥etā | viśvā | cakṛ-vān | indra | bhūri | apari-itaḥ | januṣā | vīryeṇa | yā | cit | nu | vajrin | kṛṇavaḥ | dadhṛṣvān | na | te | vartā | taviṣyāḥ | asti | tasyāḥ

एताःthese
एताः:
Karma (object of चकृवाँ)
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
Karma (qualifier of एताः)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
चकृवान्having done; who has accomplished
चकृवान्:
Kartā (doer, agreeing with इन्द्रः)
TypeParticiple (perfect active)
Rootकृ (धातु) → ककृवस्/चकृवस् (परिपूर्ण/परफेक्ट कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(Address)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
भूरिmuch; greatly
भूरि:
(Adverbial modifier)
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootभूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक; ‘much’)
अपरीतःunsurpassed; unexcelled
अपरीतः:
Kartā (qualifier of Indra as agent)
TypeAdjective
Rootअपरीत (a- + परि-इ/ए ‘to go around, surpass’ → ‘un-surpassed’)
जनुषाby birth; by nature
जनुषा:
Karaṇa (instrument/means: ‘by nature/from birth’)
TypeNoun
Rootजनुस् (प्रातिपदिक; ‘birth, nature’)
वीर्येणby (your) heroic power
वीर्येण:
Karaṇa (instrument/means)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
याwhich
या:
Karma (object of कृणवः; ‘which (deed/act)’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
(Emphatic particle)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
नुnow; indeed
नु:
(Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
वज्रिन्O wielder of the thunderbolt
वज्रिन्:
(Address)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having the vajra’)
कृणवःyou do; you make
कृणवः:
(Verb; agent = त्वम्)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
दधृष्वान्daring; bold
दधृष्वान्:
Kartā (qualifier of Indra as agent)
TypeParticiple (perfect active)
Rootधृष् (धातु ‘to dare, be bold’) → दधृष्वस् (परफेक्ट कृदन्त-प्रातिपदिक)
not
:
(Negation)
TypeIndeclinable (negation)
Rootन (अव्यय)
तेof you; your
ते:
Sambandha (genitive relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्ताa course/way; a rival/one who can match (you)
वर्ता:
Kartā (subject of अस्ति) / (Predicative noun)
TypeNoun
Rootवर्तृ/वर्ता (प्रातिपदिक; ‘one who turns/prevails’; in RV also ‘course/track/way’)
तविष्याin strength; (your) might
तविष्या:
Kartā (subject of अस्ति; appositional with वर्ता) / or Adhikaraṇa in sense ‘in strength’ (Vedic usage)
TypeNoun
Rootतविष्या (प्रातिपदिक; ‘strength, might’)
अस्तिis
अस्ति:
(Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु ‘to be’)
तस्याःof that
तस्याः:
Sambandha (genitive: ‘of that (might/strength)’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)