Mantra 7
Sukta 5.26
Rishi: Atri (Ātreya) (Mandala 5 Agni hymns generally Ātreya; verify per Anukramaṇī for RV 5.26)
Devata: Agni Jātavedas
Chandas: Gayatri (likely for RV 5.26 opening; verify by syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
न्यग्निं जातवेदसं होत्रवाहं यविष्ठ्यम् । दधाता देवमृत्विजम् ॥
Samhita Patha (IAST)
न्य१॒॑ग्निं जा॒तवे॑दसं होत्र॒वाहं॒ यवि॑ष्ठ्यम् । दधा॑ता दे॒वमृ॒त्विज॑म् ॥
Transliteration
ny àgníṃ jātávedasaṃ hotravā́haṃ yáviṣṭhyam | dádhātā devám ṛtvíjam ||
Translation
Set down Agni, Jātavedas, the bearer of the offering-call, the youngest and ever-new; establish the divine priest of the right season within the work.
Padapatha (Word Analysis)
नि । अ॒ग्निम् । जा॒तऽवे॑दसम् । हो॒त्र॒ऽवाहम् । यवि॑ष्ठ्यम् । दधा॑त । दे॒वम् । ऋ॒त्विज॑म् ॥नि । अग्निम् । जातवेदसम् । होत्रवाहम् । यविष्ठ्यम् । दधात । देवम् । ऋत्विजम् ॥ni | agnim | jāta-vedasam | hotra-vāham | yaviṣṭhyam | dadhāta | devam | ṛtvijam
Word by Word
निdown; forth (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (upasarga) / ni-
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
जातवेदसम्Jātavedas (the all-knowing/knower-of-births)
जातवेदसम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषणम्)
TypeNoun/Epithet
Rootजातवेदस्- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
होत्रवाहम्carrier of the oblation/Hotṛ’s offering
होत्रवाहम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषणम्)
TypeNoun/Epithet
Rootहोत्र-वाह- (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समास)
यविष्ठ्यम्most youthful; youngest
यविष्ठ्यम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयविष्ठ्य- (प्रातिपदिक; superlative adjective, Vedic)
दधाताlet (the two) place/establish
दधाता:
कर्तृ (आह्वान/विधि: ‘let the two place/establish’)
TypeVerb
Rootधा (धातु) < दधा- (present stem)
देवम्divine; god
देवम्:
कर्म (ऋत्विजम्-विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
ऋत्विजम्the officiating priest (ṛtvij)
ऋत्विजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत्विज्- (प्रातिपदिक; ऋतु+इज् ‘sacrificing at the proper time’)