Mantra 2
Sukta 5.26
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Agni
Chandas: Gayatri (likely; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
तं त्वा घृतस्नवीमहे चित्रभानो स्वर्दृशम् । देवाँ आ वीतये वह ॥
Samhita Patha (IAST)
तं त्वा॑ घृतस्नवीमहे॒ चित्र॑भानो स्व॒र्दृश॑म् । दे॒वाँ आ वी॒तये॑ वह ॥
Transliteration
táṃ tvā ghṛta-snáu īmahe citrábhāno svàr-dṛśam | devā́ṃ ā́ vītáye vaha ||
Translation
You—rich with the flowing clarity (of ghee), O bright-flamed one, who beholds the luminous worlds—we seek and draw near: bring the gods here for our entering into the feast of communion.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । त्वा॒ । घृ॒त॒स्नो॒ इति॑ घृतऽस्नो । ई॒म॒हे॒ । चित्र॑भानो॒ इति॒ चित्र॑ऽभानो । स्वः॒ऽदृश॑म् । दे॒वान् । आ । वी॒तये॑ । व॒ह॒ ॥तम् । त्वा । घृतस्नो इति घृतस्नो । ईमहे । चित्रभानो इति चित्रभानो । स्वःदृशम् । देवान् । आ । वीतये । वह ॥tam | tvā | ghṛtasno itighṛta-sno | īmahe | citrabhāno iticitra-bhāno | svaḥ-dṛśam | devān | ā | vītaye | vaha
Word by Word
तम्him (that one)
तम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-देवता = अग्निः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-देवता)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घृतस्नवीमहेwe worship/revere (you) as ‘ghṛta-snu’ (butter-flowing)
घृतस्नवीमहे:
क्रिया; कर्ता = वयम् (अध्याहृतम्); कर्म = त्वा/तम्
TypeVerb (with object-complement)
Root√मन् (मनीँ/मन्यते ‘to think, to revere, to worship’) + घृतस्नु (प्रातिपदिक) + -ईमहे (आत्मनेपद-प्रथमपुरुष-बहुवचन)
चित्रभानोO bright-flamed/bright-beamed one
चित्रभानो:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootचित्रभानु (प्रातिपदिक; चित्र ‘bright/variegated’ + भानु ‘beam, light’)
स्वर्दृशम्heaven-seeing, sky-looking
स्वर्दृशम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootस्वर्दृश् (प्रातिपदिक; स्वर् ‘heaven/light’ + √दृश् ‘to see’ → ‘heaven-seeing/sky-looking’)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म (वह-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आhither, towards (us)
आ:
क्रियाविशेषणम् (दिशा/आगमन)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वीतयेfor the feast/service (of worship)
वीतये:
सम्प्रदान (यस्यार्थे वहति)
TypeNoun
Rootवीति (प्रातिपदिक; √वे/√वी ‘to pursue, enjoy, seek’ → ‘enjoyment/feast, service, worship’)
वहcarry/bring (them)!
वह:
क्रिया; कर्ता = त्वम् (अग्निः); कर्म = देवान्
TypeVerb
Root√वह् (to carry, convey)