Mantra 1
Sukta 5.26
Rishi: Atri (Ātreya) (Mandala 5 Agni hymns generally Ātreya; verify per Anukramaṇī for RV 5.26)
Devata: Agni
Chandas: Gayatri (likely for RV 5.26 opening; verify by syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया । आ देवान्वक्षि यक्षि च ॥
Samhita Patha (IAST)
अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया॑ । आ दे॒वान्व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥
Transliteration
ágne pāvaka rocíṣā mandráyā deva jihváyā | ā́ devā́n vakṣi yákṣi ca ||
Translation
O Agni, purifier, with your shining and with your blissful divine tongue: bring the gods here, and also sacrifice to them—make the inner offering effective.
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॑ । पा॒व॒क॒ । रो॒चिषा॑ । म॒न्द्रया॑ । दे॒व॒ । जि॒ह्वया॑ । आ । दे॒वान् । व॒क्षि॒ । यक्षि॑ । च॒ ॥अग्ने । पावक । रोचिषा । मन्द्रया । देव । जिह्वया । आ । देवान् । वक्षि । यक्षि । च ॥agne | pāvaka | rociṣā | mandrayā | deva | jihvayā | ā | devān | vakṣi | yakṣi | ca
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक) < PIE *h₁n̥gʷnis
पावकO purifier
पावक:
सम्बोधन
TypeAdjective used as epithet (vocative)
Rootपू (धातु) → पावक- (कृदन्त/प्रातिपदिक; ‘purifying’)
रोचिषाwith (your) radiance
रोचिषा:
करण
TypeNoun
Rootरोचिस्- (प्रातिपदिक) < √रुच् ‘to shine’
मन्द्रयाwith the gladdening
मन्द्रया:
करण
TypeAdjective
Rootमन्द्र- (प्रातिपदिक; ‘gladdening/pleasant’)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव- (प्रातिपदिक) < √दिव् ‘to shine’
जिह्वयाwith (your) tongue
जिह्वया:
करण
TypeNoun
Rootजिह्वा- (प्रातिपदिक)
आhither; forth
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
वक्षिconvey (bring)
वक्षि:
—
TypeVerb
Root√वह् ‘to carry, convey’ (वेदिक रूप: वक्षि)
यक्षिworship; perform sacrifice
यक्षि:
—
TypeVerb
Root√यज् ‘to worship, sacrifice’ (वेदिक लोट्: यक्षि)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)