Mantra 3
Sukta 5.26
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Agni
Chandas: Gayatri (likely; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
वीतिहोत्रं त्वा कवे द्युमन्तं समिधीमहि । अग्ने बृहन्तमध्वरे ॥
Samhita Patha (IAST)
वी॒तिहो॑त्रं त्वा कवे द्यु॒मन्तं॒ समि॑धीमहि । अग्ने॑ बृ॒हन्त॑मध्व॒रे ॥
Transliteration
vītí-hotram tvā kave dyu-mántaṃ sám idhīmahi | ágne bṛhántam adhvaré ||
Translation
You, O sage Agni, whose offering leads to communion, luminous in power—we kindle you wholly. O Agni, grow vast in the sacrifice, becoming the great force in our journey.
Padapatha (Word Analysis)
वी॒तिऽहो॑त्रम् । त्वा॒ । क॒वे॒ । द्यु॒ऽमन्त॑म् । सम् । इ॒धी॒म॒हि॒ । अग्ने॑ । बृ॒हन्त॑म् । अ॒ध्व॒रे ॥वीतिहोत्रम् । त्वा । कवे । द्युमन्तम् । सम् । इधीमहि । अग्ने । बृहन्तम् । अध्वरे ॥vīti-hotram | tvā | kave | dyu-mantam | sam | idhīmahi | agne | bṛhantam | adhvare
Word by Word
वीतिहोत्रम्(you,) the one whose offering/invocation is well-performed / having the ‘vīti’ oblation
वीतिहोत्रम्:
कर्म
TypeNoun (compound epithet)
Rootवीति-होत्र (प्रातिपदिक; वीतिः < √वे/वी ‘to pursue, enjoy, seek’ + होत्र < √हु ‘to sacrifice/invoke’)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कवेO sage/poet (seer)
कवे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
द्यु॒मन्तम्bright, radiant
द्यु॒मन्तम्:
कर्म (विशेषणम्—त्वा)
TypeAdjective
Rootद्यु-मत् (प्रातिपदिक; द्यु ‘brightness, heaven’ + मतुप्)
समिधीमहिwe kindle (invoke/enkindle)
समिधीमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-√इध् (इध् दीप्तौ) / समिध् ‘to kindle’
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
बृहन्तम्great, lofty
बृहन्तम्:
कर्म (विशेषणम्—त्वा)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक; from √बृह् ‘to grow, be great’)
अध्वरेin the sacrifice/ritual
अध्वरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)