HomeRig VedaMandala 5Sukta 23Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.23

Devata: Agni

अग्ने सहन्तमा भर द्युम्नस्य प्रासहा रयिम् । विश्वा यश्चर्षणीरभ्यासा वाजेषु सासहत् ॥

अग्ने॒ सह॑न्त॒मा भ॑र द्यु॒म्नस्य॑ प्रा॒सहा॑ र॒यिम् । विश्वा॒ यश्च॑र्ष॒णीर॒भ्या॒३॒॑सा वाजे॑षु सा॒सह॑त् ॥

agné sahantamā́ bhara dyumnásya prāsáhā rayím | viśvā́ yaś carṣaṇī́r abhyā́3 āsā́ vā́jeṣu sāsáhat ||

O Agni, bring to us the most conquering plenitude—an inner wealth of luminous power that presses forward. You who approach all the human energies and overcome in the fields of force, carry us into victory.

अग्ने॑ । सह॑न्तम् । आ । भ॒र॒ । द्यु॒म्नस्य॑ । प्र॒ऽसहा॑ । र॒यिम् । विश्वाः॑ । यः । च॒र्ष॒णीः । अ॒भि । आ॒सा । वाजे॑षु । स॒सह॑त् ॥अग्ने । सहन्तम् । आ । भर । द्युम्नस्य । प्रसहा । रयिम् । विश्वाः । यः । चर्षणीः । अभि । आसा । वाजेषु । ससहत् ॥agne | sahantam | ā | bhara | dyumnasya | pra-sahā | rayim | viśvāḥ | yaḥ | carṣaṇīḥ | abhi | āsā | vājeṣu | sasahat

अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
सहन्तमthe most overcoming / most victorious
सहन्तम:
कर्म (अग्निम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootसह् (धातु) → सहन्त् (वर्त. कृदन्त) → सहन्तम (तमप्)
hither, towards (here)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring!
भर:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
द्यु्म्नस्यof splendor / of brilliance
द्यु्म्नस्य:
सम्बन्ध (रयिम् विशेषण-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootद्यु्म्न- (प्रातिपदिक)
प्रासहाःforemost-overcoming, strongly prevailing
प्रासहाः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्र + सह् (धातु) → प्रासह- (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित विशेषण)
रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिक)
विश्वाःall (every kind)
विश्वाः:
कर्तृ/कर्म (सहतेः विषय-सम्बन्धः; ‘all (things/bounties)’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चर्षणीःthe peoples, the tribes
चर्षणीः:
कर्म
TypeNoun
Rootचर्षणि- (प्रातिपदिक)
अभ्यासाtowards/against, in close encounter
अभ्यासा:
TypeIndeclinable / adverbial form
Rootअभि + आस् (धातु) → अभ्यास (प्रातिपदिक) / अथवा अव्ययीभाव-प्रयोग
वाजेषुin contests / in prizes (of strength)
वाजेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
सासहत्has conquered / has prevailed
सासहत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसह् (धातु) with reduplication → सा-सह्