Mantra 2
Sukta 5.19
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Agni (and/or the Maruts/companions as guardians of force; verse presents a collective ‘they’)
Chandas: Tristubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
जुहुरे वि चितयन्तोऽनिमिषं नृम्णं पान्ति । आ दृळ्हां पुरं विविशुः ॥
Samhita Patha (IAST)
जु॒हु॒रे वि चि॒तय॒न्तोऽनि॑मिषं नृ॒म्णं पा॑न्ति । आ दृ॒ळ्हां पुरं॑ विविशुः ॥
Transliteration
juhuré ví citayánto 'nímīṣaṃ nṛmṇáṃ pānti | ā́ dṛḷhā́ṃ púraṃ viviśuḥ ||
Translation
They offer and discern; they guard the unblinking power of heroic force; they have entered into the firm stronghold.
Padapatha (Word Analysis)
जु॒हु॒रे । वि । चि॒तय॑न्तः । अनि॑ऽमिषम् । नृ॒म्णम् । पा॒न्ति॒ । आ । दृ॒ळ्हाम् । पुर॑म् । वि॒वि॒शुः॒ ॥जुहुरे । वि । चितयन्तः । अनिमिषम् । नृम्णम् । पान्ति । आ । दृळ्हाम् । पुरम् । विविशुः ॥juhure | vi | citayantaḥ | animiṣam | nṛmṇam | pānti | ā | dṛḷhām | puram | viviśuḥ
Word by Word
जुहुरेthey have offered / they have poured (oblations)
जुहुरे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootहु (जुहोति) / √हु
विapart, forth, distinctly
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग) / अव्यय
चितयन्तःnoticing, observing, being attentive
चितयन्तः:
Kartā (with जुहुरे) / agent of the action
TypeVerb (Participle)
Rootचितय् / √चित् (to perceive, observe, notice; in Vedic also ‘to be mindful/attentive’)
अनिमिषम्unblinking, unwinking, steadfast
अनिमिषम्:
Karma (qualifier of नृम्णम्)
TypeAdjective
Rootअनिमिष (प्रातिपदिक) = अ- + निमिष (‘wink, blink’)
नृम्णम्manly power, heroic might
नृम्णम्:
Karma (object of पा॑न्ति)
TypeNoun
Rootनृम्ण (प्रातिपदिक) (< नर ‘man’ + -म्न)
पा॑न्तिthey protect, they guard
पा॑न्ति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपा (पालने) / √पा (to protect)
आtowards, into
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / अव्यय
दृळ्हाम्firm, strong, well-fortified
दृळ्हाम्:
Karma (qualifier of पुरम्)
TypeAdjective
Rootदृळ्ह (प्रातिपदिक) < √दृंह/दृढ् ‘to make firm’ (Vedic form दृळ्ह = दृढ)
पुरम्fortress, stronghold, city
पुरम्:
Karma (object of विविशुः)
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
विविशुःthey entered
विविशुः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootविश् (प्रवेशने) / √विश्