HomeRig VedaMandala 5Sukta 15Mantra 5
Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 5.15

Rishi: Atri (traditional association for many RV 5 hymns; this verse explicitly references Atri, supporting Atrid authorship at the collection level)
Devata: Agni

वाजो नु ते शवसस्पात्वन्तमुरुं दोघं धरुणं देव रायः । पदं न तायुर्गुहा दधानो महो राये चितयन्नत्रिमस्पः ॥

वाजो॒ नु ते॒ शव॑सस्पा॒त्वन्त॑मु॒रुं दोघं॑ ध॒रुणं॑ देव रा॒यः । प॒दं न ता॒युर्गुहा॒ दधा॑नो म॒हो रा॒ये चि॒तय॒न्नत्रि॑मस्पः ॥

vā́jo nú te śávasaḥ pā́tv ántam urúṃ dógghaṃ dharúṇaṃ deva rāyáḥ | padáṃ ná tāyúr guhā́ dádhāno mahó rāyé citáyan átrim aspaḥ ||

May the plenitude of your force guard the farthest limit; wide is the milking, the foundation of your divine fullness. Like a traveler who hides a footing in a secret place, you place the step in the cave; awakening the great plenitude, you bring Atri across (out of obscurity).

वाजः॑ । नु । ते॒ । शव॑सः । पा॒तु॒ । अन्त॑म् । उ॒रुम् । दोघ॑म् । ध॒रुण॑म् । दे॒व॒ । रा॒यः । प॒दम् । न । ता॒युः । गुहा॑ । दधा॑नः । म॒हः । रा॒ये । चि॒तय॑न् । अत्रि॑म् । अ॒स्प॒रित्य॑स्पः ॥वाजः । नु । ते । शवसः । पातु । अन्तम् । उरुम् । दोघम् । धरुणम् । देव । रायः । पदम् । न । तायुः । गुहा । दधानः । महः । राये । चितयन् । अत्रिम् । अस्परित्यस्पः ॥vājaḥ | nu | te | śavasaḥ | pātu | antam | urum | dogham | dharuṇam | deva | rāyaḥ | padam | na | tāyuḥ | guhā | dadhānaḥ | mahaḥ | rāye | citayan | atrim | aspar ity aspaḥ

वाजःprize; strength; (victorious) might
वाजः:
कर्तृ (स्तुत्य-विषयः)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
नुnow; indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शवसःof might; of power
शवसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
पात्वन्तम्possessing protection/guardianship; protective
पात्वन्तम्:
कर्म (विशेष्य-रूपेण ‘वाजम्’ प्रति)
TypeAdjective
Rootपात्वन्त् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
उरुम्wide; vast
उरुम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
दोग्धम्yielding; milking forth; bestowing
दोग्धम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदोग्धृ/दोग्ध (कृदन्त; √दुह्)
धरुणम्support; firm foundation
धरुणम्:
कर्म (विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun/Adjective
Rootधरुण (प्रातिपदिक; √धृ-सम्बन्ध)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
रायःof wealth; of bounty
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
पदम्footstep; track; place
पदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
like; as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
तायुःthief; robber
तायुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतायु (प्रातिपदिक)
गुहाin concealment; secretly; hiding-place
गुहा:
अधिकरण (स्थान/गुप्त-भाव)
TypeNoun/Adverbial (locative sense)
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
दधानःplacing; holding; keeping
दधानः:
कर्तृ (तायुः-विशेषणम्)
TypeVerb-participle
Root√धा (धातु) / दधत् (वर्तमान कृदन्त)
महःgreat; greatness
महः:
कर्म/विशेष्य (स्तुत्य-विषयः)
TypeAdjective/Noun
Rootमहत्/महस् (प्रातिपदिक)
रायेfor wealth; for bounty
राये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
चितयन्observing; considering; aiming at
चितयन्:
कर्तृ (अस्पः-विशेषणम्)
TypeVerb-participle
Root√चित् (धातु; ‘to perceive/notice/think’)
अत्रिम्Atri (the seer)
अत्रिम्:
कर्म
TypeProper Noun
Rootअत्रि (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)
अस्पःthe steed; horse
अस्पः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअस्प (प्रातिपदिक; ‘steed/horse’)