Mantra 5
Sukta 5.14
Rishi: Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.14 generally)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निमीळेन्यं कविं घृतपृष्ठं सपर्यत । वेतु मे शृणवद्धवम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निमी॒ळेन्यं॑ क॒विं घृ॒तपृ॑ष्ठं सपर्यत । वेतु॑ मे शृ॒णव॒द्धव॑म् ॥
Transliteration
agním īḷényam kavíṃ ghṛtá-pṛṣṭhaṃ saparyata | vétu me śṛṇávad dhávam ||
Translation
Serve and cherish Agni, the adorable Seer, whose back is bright with the clarifying ghee; may he come to us and hear my call—may the inner Fire accept and respond to the offering of aspiration.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । ई॒ळेन्य॑म् । क॒विम् । घृ॒तऽपृ॑ष्ठम् । स॒प॒र्य॒त॒ । वेतु॑ । मे॒ । षृ॒णव॑त् । हव॑म् ॥अग्निम् । ईळेन्यम् । कविम् । घृतपृष्ठम् । सपर्यत । वेतु । मे । षृणवत् । हवम् ॥agnim | īḷenyam | kavim | ghṛta-pṛṣṭham | saparyata | vetu | me | ṣṛṇavat | havam
Word by Word
अग्निम्Agni (as the object of praise/worship)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
ईळेन्यम्worthy to be praised/adorable
ईळेन्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootईळेन्य- (कृदन्त/विशेषण; √ईळ्/ईड् ‘स्तु/पूज्’ + -एण्य)
कविम्the seer/poet (sage)
कविम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
घृतपृष्ठम्whose back/surface is (covered with) ghee
घृतपृष्ठम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootघृत-पृष्ठ- (समास; घृत ‘clarified butter’ + पृष्ठ ‘back/surface’)
सपर्यतworship (him)!
सपर्यत:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√सपऱ्/सपर्य् ‘सेव्/पूज्’
वेतुlet him come / may he approach
वेतु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√वे/विद् (वेदिक) ‘प्राप्/आगम्/गम्’ (आगमनार्थे)
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
शृणवत्let him hear
शृणवत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√श्रु ‘श्रवण’
हवम्invocation/call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव- (प्रातिपदिक; ‘invocation/call’)