Mantra 4
Sukta 5.14
Rishi: Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.14 generally)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निर्जातो अरोचत घ्नन्दस्यूञ्ज्योतिषा तमः । अविन्दद्गा अपः स्वः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निर्जा॒तो अ॑रोचत॒ घ्नन्दस्यू॒ञ्ज्योति॑षा॒ तम॑: । अवि॑न्द॒द्गा अ॒पः स्व॑: ॥
Transliteration
agnír jā́to árocata ghnán dasyū́n jyótiṣā támaḥ | ávindad gā́ ápaḥ svàḥ ||
Translation
Agni, when he is born within us, shines out; striking down the hostile powers of division, with his light he slays the darkness. He finds again the Rays (cows), the Waters of the being, and the luminous Heaven (svaḥ).
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निः । जा॒तः । अ॒रो॒च॒त॒ । घ्नन् । दस्यू॑न् । ज्योति॑षा । तमः॑ । अवि॑न्दत् । गाः । अ॒पः । स्वः॑ ॥अग्निः । जातः । अरोचत । घ्नन् । दस्यून् । ज्योतिषा । तमः । अविन्दत् । गाः । अपः । स्वः ॥agniḥ | jātaḥ | arocata | ghnan | dasyūn | jyotiṣā | tamaḥ | avindat | gāḥ | apaḥ | svaḥ
Word by Word
अग्निःAgni (the fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
जातःborn, arisen
जातः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Root√जन् (जनिँ) → जात-
अरोचतshone forth
अरोचत:
क्रिया (कर्तृ: अग्निः)
TypeVerb
Root√रुच् (रुचँ)
घ्नन्slaying
घ्नन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Root√हन् (हनँ) → घ्नत्/घ्नन्
दस्यून्Dasyus (hostile foes)
दस्यून्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु- (प्रातिपदिक)
ज्योतिषाwith light, by radiance
ज्योतिषा:
करण
TypeNoun
Rootज्योतिस्- (प्रातिपदिक)
तमःdarkness
तमः:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस्- (प्रातिपदिक)
अविन्दत्found, won
अविन्दत्:
क्रिया (कर्तृ: अग्निः)
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ‘to find’)
गाःcows (also: rays/wealth)
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगो- (प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्/आप्- (प्रातिपदिक)
स्वःheaven, the sunlit world
स्वः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)